مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) اندیشه‌های حقوق عمومی 2423-5725 12 2 2023 08 21 بررسی تطبیقی مدیریت شرایط اضطراری در نظام حقوق اساسی  جمهوری اسلامی ایران و برخی کشورهای اتحادیه اروپا در مدیریت کرونا با تکیه بر نقش مجالس قانون‌گذاری 141 154 225 FA نوید شیدایی دانشجوی دکتری - دانشگاه تهران 0000-0003-0445-7203 ابراهیم موسی زاده استاد - دانشگاه تهران - گروه حقوق عمومی 0000-0003-0650-2522 Journal Article 2023 09 08 The concept of ‘state of emergency’ and its related rules and conditions, as stated in Article 79 of the Constitution, has been one of the hidden challenges of Iran’s political system since the beginning of the formation of the Constitution of the Islamic Republic of Iran. The main question is what is the position of the ‘state of emergency’ in our constitutional right system and what is the role of the Islamic Consultative Assembly in such situations, especially considering the supervisory position of the legislature in the existing political institutions. We can see the distinction between different kind of situations, generally called emergencies, and their resulting restrictions in most of the basic or ordinary laws of the world, but our constitution is silent in this regard. A comparative study of this issue with some EU countries can help us to find a more accurate understanding of the issue and their existing gaps. Due to the disruption of the customary separation of powers in such situations, the role of legislative assemblies - as a symbol of national sovereignty and the manifestation of public will and for monitoring the government’s authority in such situations – has a greater importance. This disruption of the customary balance of power in the constitutional order of the Islamic Republic of Iran has created a special and perhaps unique situation in which the parliament has been practically left out of the emergency management process. مفهوم «وضعیت اضطراری» و احکام و شرایط مربوط به آن که در اصل 79 قانون اساسی بیان شده، از ابتدای شکل گیری قانون اساسی جمهوری اسلامی، یکی از چالش های خفته نظام سیاسی کشور بوده است. پرسش اصلی آن است که مفهوم «وضعیت اضطراری» در نظام حقوق اساسی ما چه جایگاهی دارد؟ و در این موقعیت ها، نقش مجلس شورای اسلامی، به ویژه از بعد جایگاه نظارتی قوه مقننه در نهادهای سیاسی موجود، چیست؟ تفکیک انواع وضعیت هایی که به طور عام، «وضعیت اضطراری» نامیده می شود و نیز نوع محدودیت های ناشی از هریک، در بیشتر قوانین اساسی یا عادی دنیا به چشم می خورد، لیکن قانون اساسی ما در این خصوص ساکت است. بررسی تطبیقی این مسئله با برخی کشورهای حوزه اتحادیه اروپا می تواند فهم دقیق تری از این موضوع و خلأهای موجود ارائه دهد. با توجه به برهم خوردن تفکیک مرسوم قوا در این گونه وضعیت ها، نقش مجالس قانون گذاری به مثابه نماد حاکمیت ملی و تبلور اراده عمومی در این خصوص و در جهت نظارت بر اختیاراتی که دولت، به سبب این وضعیت در اختیار گرفته است، اهمیت متفاوتی پیدا می کند. این برهم خوردن تعادل مرسوم قوا در نظم اساسی جمهوری اسلامی ایران، وضعیتی خاص و شاید منحصربه فرد ایجاد کرده که طی آن مجلس عملاً از فرایند مدیریت وضعیت اضطراری کنار گذاشته شده است. https://hoghoughi.nashriyat.ir/sites/hoghoughi.nashriyat.ir/files/1402-10/8.pdf