مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) اندیشه‌های حقوق عمومی 2423-5725 3 2 2014 03 30 نظارت عمومی؛ مردم‌سالاری دینی 7 34 46 FA محمدجواد نوروزی فرانی استاد - گروه علوم سیاسی - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-1443-0266 Journal Article 2014 04 21 این پژوهش با طرح این پرسش که نظارتِ عمومی در الگوی مردم سالاری دینی دارای چه ابعاد، مؤلفه ها و نماگرهایی است؟ در پی تبیین این امر است که در مردم سالاری دینی، افراد جامعه نسبت به جامعه‌ی خویش مسئولیت داشته و دارای وظایف و حقوقی اند که لازم است آنها را انجام دهند، و مؤلفه هایی همچون امر به معروف و نهی از منکر یا تأسیس نهادهایی همچون حسبه و نهادهای مردمی، روند نظارت بر جریانات اجتماعی و به ویژه نظارت بر قدرت را پی می گیرند. نظام سیاسی متشکل از چهار مؤلفه‌ی ایده (بعد ماهوی و ارزشی)، رهبری، ساختار، و مردم (شهروندان) است، و نماگرهای نظارت با توجه به آنها سامان می یابد. در بعد ماهوی، ایده‌ی مشروعیت ولایت فقیه در عصر غیبت، مبنای نظری نظارت در حاکمیت دینی است و دیگر نماگر های نظارت در ساحت ساختار و رفتار مردم با استناد به آموزه‌ی مشروعیت مدلل می شود. در مؤلفه‌ی رهبری، ضرورت توجه به مقوله‌ی مقبولیت در حاکمیت دینی و این امر که کارامدی با مسئله مقبولیت رقم می خورد، و در ظرف ساختاری، برنامه ریزی و مدیریتی نظام اسلامی باید تحقق بخش و بسترساز نظارت عامه باشد، و در حوزه‌ی نظارت در ساحت رفتار مردم نیز می توان به دو مؤلفه‌ی حوزه شناخت (بینش) و عملکرد اشاره کرد. https://hoghoughi.nashriyat.ir/sites/hoghoughi.nashriyat.ir/files/article-files/1_3.pdf