TY - JOUR ID - 5001316 TI - واکاوی مناسبات قدرت و حقوق بین‌الملل در چارچوب نظریة نظم‌گرایی؛ رهیافتی به تمایز حقوق بین‌الملل خالص و حقوق بین‌المللی‌شده JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 19 LA - fa SN - 2423-5725 AU - Mohammadreza, Alipour AD - AU - mahmoud, bagheri AD - Y1 - 2024 PY - 2024 VL - 13 IS - 1 SP - 27EP - 53قدرت ,حقوق بین‌الملل ,رویکردهای انتقادی ,نظریۀ نظم‌گرایی ,مقاومت ,حکمرانان ,حقوق بین‌المللی‌شده ,DO - 10.22034/hoghoughi.2025.5001316 AB - رابطۀ پیچیده میان قدرت و حقوق بین‌الملل و کارکرد آن در خدمت سلطه یا مقاومت، از مسائل بنیادین نظریه‌های روابط و حقوق بین‌الملل است. هدف پژوهش واکاوی این رابطۀ مسئله‌برانگیز از منظر نظریۀ «نظم‌گرایی» و معرفی تمایز مفهومی «حقوق بین‌المللی‌شده» در برابر «حقوق بین‌الملل خالص» است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی‌بر چارچوب مفهومی نظم‌گرایی است. بر این اساس، حقوق بین‌الملل محصول نیاز ذاتی به نظم در مناسبات بین‌المللی است و شکل‌گیری، تداوم و تحول آن در تعامل پویا میان قدرت، اصول ثابت هنجاری و کنشگری بازیگران بین‌المللی صورت می‌گیرد؛ ازاین‌رو بازتاب‌دهندۀ هژمونی حکمرانان و مقاومت سایرین است. یافته‌ها نشان می‌دهد «حقوق بین‌الملل خالص» بر پایۀ رضایت و برابری بازیگران نظام بین‌الملل شکل گرفته و به‌طور نسبی مستقل از اعمال یک‌جانبۀ قدرت‌ها اعتبار و وجاهت یافته است. در مقابل «حقوق بین‌المللی‌شده» بیانگر اقداماتی از طریق سازوکارهای نهادی است که قواعد آمره، عام‌الشمول، رضایت و یا برابری دولت‌ها را نقض می‌کند. این مفاهیم امکان تمیز میان اعمال مشروع و سوء‌استفاده از قدرت توسط حکمرانان را فراهم آورده و سنجه‌ای برای ارزیابی اعتبار حقوقی و زمینه‌ساز به ‌چالش ‌کشیده ‌شدن آن است. UR - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5001316 L1 - https://hoghoughi.nashriyat.ir/sites/hoghoughi.nashriyat.ir/files/article-files/5001316-1768387174.pdf ER -