TY - JOUR ID - 5001520 TI - مبانی ساماندهی فضای سایبر جمهوری اسلامی ایران در قواعد فقهی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 19 LA - fa SN - 2423-5725 AU - Hasani, Seyyed Mohammad Hadi AD - موسسه امام خمینی ره AU - Bagherzadeh Aval, Mohammad Reza AD - استادیار گروه حقوق مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) AU - Tabatabaei, Seyed Ali Reza AD - دکتری - حقوق عمومی از مؤسسه امام خمینی(ره) Y1 - 2024 PY - 2024 VL - 13 IS - 2 SP - 119 EP - 140 KW - مبانی KW - فضای سایبر KW - لاضرر KW - حفظ نظام KW - نفی سبیل KW - امر به معروف و نهی از منکر KW - حرمت اضلال DO - 10.22034/hoghoughi.2025.5001520 AB - فضای سایبر به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های نوین اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در جهان معاصر، ضرورت ساماندهی بر اساس ارزش‌های اسلامی را در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران مطرح می‌کند. مقالۀ حاضر با هدف تبیین مبانی فقهی ساماندهی فضای سایبر، قواعد فقهی همچون «لاضرر»، «حفظ نظام»، «نفی سبیل»، «امر به معروف و نهی از منکر» و «حرمت اضلال» را مورد بررسی قرار داده و تطبیق آنها را بر چالش‌ها و فرصت‌های این زیست‌بوم تحلیل می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن استناد به منابع اصیل فقه امامیه و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نشان می‌دهد که قاعده‌های فقهی قابلیت کاربرد عملی برای مدیریت فضای سایبر را دارا هستند. در پایان، راهکارهایی نظیر تقویت زیرساخت‌های بومی، پالایش محتواهای مخرب و قانون‌گذاری مبتنی‌بر مبانی دینی پیشنهاد شده است. این مقاله بر لزوم اتخاذ رویکردی راهبردی و جامع‌نگر در مواجهه با فضای سایبر تأکید دارد که از یک‌سو ارزش‌های دینی را حفظ کند و از سوی دیگر، زمینۀ بهره‌گیری از فرصت‌های آن را فراهم آورد. UR - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5001520 L1 - https://hoghoughi.nashriyat.ir/sites/hoghoughi.nashriyat.ir/files/article-files/5001520-1777916279.pdf ER -