TY - JOUR ID - 5001582 TI - مفهوم «استناد» در طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در پرتو حقوق دولت‌های غیرزیان‌دیده با تأکید بر رویة قضایی بین‌المللی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 19 LA - fa SN - 2423-5725 AU - Momenirad, Ahmad AD - دانشیار گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران AU - Sohrabi, Mohammad AD - Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 14 IS - 2 SP - EP - KW - مسئولیت بین المللی KW - دولت غیر زیان دیده KW - استناد KW - رویه قضایی DO - 10.22034/hoghoughi.2025.5001582 AB - در حقوق مسئولیت بین‌المللی، حق استناد به مسئولیت برای دولت زیان دیده منحصر نشده، بلکه کمیسیون حقوق بین‌الملل هنگام تهیه پیش‌نویس مواد در سال ۲۰۰۱ درباره مسئولیت دولت‌ها در قبال اعمال متخلفانه بین‌المللی، حق استناد را برای «دولت های غیراز دولت زیان دیده» در حقوق بین‌الملل توسعه داده و آن را طبق ماده ۴۸ به رسمیت شناخته است. با تامل بیشتر در طرح پیش نویس، حق استناد دولت‎های غیر زیان دیده یکی از مکانیسم‎های مهم حقوقی بین‎المللی شناخته می شود که مسئولیت دولت‎های ناقض قواعد عام‎الشمول «جامعه بین الملی به عنوان یک کل» را مورد رسیدگی قرار می‎دهد و دولت ها را درقبال فعل یا ترک فعل که منجر به آسیب به دولت دیگر می شود، مسئول می داند. همچنین در این فرآیند ‎مترقیانه رویه‎های قصایی بین‎المللی متعددی وجود داردکه این حق را برای دولت ها مورد بحث قرار داده و درباب حقوق مسئولیت بین‎المللی به این موضوع میپردازد که آیا دولتی در برابر دولت‎هایی که به صورت مستقیم مورد آسیب وخسارت واقع نشدند، مسئولیت دارد؟ نوشتار حاضر می‌کوشد رویکرد دولت‌های غیرزیان‌دیده را درباره مفهوم استناد طرح ادعای نقض تعهد از دولت مسئول وهمچنین حق استناد به مسئولیت بین‎المللی دولت متخلف را با توجه به رویه های قضایی بررسی کند. UR - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5001582 L1 - ER -