TY  - JOUR
ID  - 5002415
TI  - تفکیک قوا از منظر علامه مصباح یزدی*
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 19
LA  - fa
SN  - 2423-5725
AU  - Abolfazli, Ali
AD  - عضو هیئت علمی - موسسه امام خمینی ره
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 14
IS  - 1
SP  - 67
EP  - 87
KW  - تفکیک قوا
KW  - تمرکز قوا
KW  - تجزیة قدرت
KW  - علامه مصباح یزدی
DO  - 10.22034/hoghoughi.2025.5002415
AB  - برخی از اندیشمندان حقوق عمومی فلسفة تفکیک قوا را مهار قدرت، تضمین آزادی افراد و پرهیز از فساد و خودکامگی ناشی از تمرکز قدرت می‌‌دانند. هدف این پژوهش واکاوی اندیشة علامه مصباح یزدی نسبت به تفکیک قوا و مؤلفه‌‌های آن انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی نگارش یافته است و به دنبال پاسخ این پرسش محوری است که دیدگاه علامه مصباح یزدی دربارة تفکیک قوا چیست؟ یافته‌‌های تحقیق نشان می‌‌دهد از نگاه علامه در اسلام شکل و نوع خاصی برای حکومت پیشنهاد نشده است، اما اصل اولی در اسلام بر تمرکز قدرت است و هیچ اشکال شرعی و عقلی وجود ندارد، کما اینکه در ابتدای شکل‌گیری جامعة اسلامی در زمان پیامبر(ص) که در مدینه بنیان نهاده شد، شخصاً مسئولیت رهبری سه قوه را بر عهده داشتند، اما با گسترش جامعة اسلامی و نیاز به‌‌ ادارة امور در بلاد مختلف، نوعی تفکیک ‌‌قوا در سطوح پایین‌تر از آن حضرت شکل گرفت. در دورة غیبت مبانی فقهی بر اصولی استوار است که مطابق آن، ریاست هر سه ‌‌قوه بر عهدة ولی فقیه است و در بالاترین سطح، یعنی مقام ولایت ‌‌فقیه، ضرورتی برای تفکیک ‌‌قوا وجود ندارد، اما در سطوح پایین‌تر ممکن است نیاز به ‌‌تفکیک ‌‌قوا ضروری باشد؛ ازاین‌‌رو ایشان اصل اولیه را بر تمرکز قوا می‌گذارند، اما در شرایط اضطراری و بر اساس نیاز، قائل به ‌‌تقسیم وظایف و تفکیک قوا در سطح‌های پایین‌تر هستند.
UR  - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5002415
L1  - https://hoghoughi.nashriyat.ir/sites/hoghoughi.nashriyat.ir/files/article-files/5002415-1788595300.pdf
ER  -