TY - JOUR ID - 5003440 TI - عملیاتی‌سازی بند ۹ سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری: از اصول نگارش پیش‌نویس تا ارزیابی اثربخشی اجرای قوانین JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 19 LA - fa SN - 2423-5725 AU - HASANPOUR, MASUMEH AD - AU - Parvin, AD - Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 14 IS - 1 SP - EP - KW - قانون‌گذاری KW - سیاست‌های کلی KW - کیفیت قانون KW - سنجش‌پذیری KW - ارزیابی تأثیرات قانون DO - 10.22034/hoghoughi.2026.5003440 AB - سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری، که در سال ۱۳۹۸ و در اجرای اصل ۱۱۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده است، در بند ۹ بر «رعایت اصول و فنون قانون‌نویسی و نگارش قوانین به‌گونه‌ای قابل‌فهم، دقیق، منسجم و قابل‌اجرا» تأکید دارد. این پژوهش با هدف عملیاتی‌سازی این بند و ارائه چارچوبی برای ارتقای کیفیت قانون‌گذاری در ایران انجام شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای است. سؤال اصلی پژوهش این است که چگونه می‌توان بند ۹ سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری را به یک چارچوب عملیاتی برای بهبود فرایند قانون‌گذاری تبدیل کرد؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که عملیاتی‌سازی این بند نیازمند رویکردی نظام‌مند در تمام چرخه حیات قانون است. در مرحله پیش از نگارش، نیازسنجی تقنینی و ارزیابی تأثیرات پیشینی اهمیت دارد. در مرحله نگارش، اصول وضوح، دقت، انسجام و سازگاری با نظام حقوقی باید رعایت شود. همچنین سنجش‌پذیری اجرای قانون مستلزم تعریف شاخص‌ها و ارزیابی پسینی است. در نهایت، ایجاد نهادهای تخصصی و قانون جامع فرایند قانون‌گذاری برای تحقق این هدف ضروری است. UR - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5003440 L1 - ER -