TY  - JOUR
ID  - 5003727
TI  - تضمین دادرسی منصفانه در تصمیمات اداری خودکار
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 19
LA  - fa
SN  - 2423-5725
AU  - ShahMohammadi, Mohammad
AD  - 
AU  - Mohseni, Farid
AD  - 
AU  - Ghamami, Seyed mohammad mahdi
AD  - استادیار دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع)
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 14
IS  - 1
SP  - 27
EP  - 52
KW  - تصمیمات اداری خودکار
KW  - هوش مصنوعی
KW  - خدمات عمومی
KW  - دادرسی منصفانه
KW  - حقوق شهروندی
KW  - شفافیت الگوریتمی
DO  - 10.22034/hoghoughi.2026.5003727
AB  - گسترش استفاده از سامانه‌های هوش‌مبنا در خدمات عمومی، نوعی تصمیم اداری خودکار پدید آورده است که می‌تواند بر حقوق شهروندان تأثیر مستقیم داشته باشد، بی‌آنکه الگوریتم‌های آن شفاف و منطق تصمیم‌گیری آن برای شهروندان به روشنی قابل درک باشد. مسئلة این پژوهش آن است که این دسته تصمیمات تا چه حد با تضمین‌های دادرسی منصفانه سازگار است و برای حفظ حقوق شهروندی در برابر آنها چه الزامات حقوقی و نهادی باید پیش‌بینی شود. هدف، تبیین جایگاه تصمیمات اداری خودکار در حقوق عمومی ایران و استخراج الزامات لازم برای انطباق آنها با حق بر دادرسی منصفانه است. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر تحلیل قوانین، اسناد سیاستی و رویة موجود انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که با وجود اصول عامی چون حق دادخواهی و منع تبعیض، خلأهای جدی در تعریف و تنظیم تصمیمات اداری خودکار، شفافیت الگوریتمی، حق آگاهی و سازوکارهای اعتراض و بازنگری انسانی وجود دارد و اصلاحات تقنینی، نهادی و فنی در این زمینه ضروری است.
UR  - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5003727
L1  - https://hoghoughi.nashriyat.ir/sites/hoghoughi.nashriyat.ir/files/article-files/5003727-1788595272.pdf
ER  -