TY - JOUR ID - 5003923 TI - فقه تعهدات و قاعده الزعیم غارم: مطالعه‌ای در نسبت ضمان شرعی و مسئولیت مدنی در ساختارهای حقوقی معاصر JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 19 LA - fa SN - 2423-5725 AU - Shoshtari, Mahdi AD - دانشیار فقه و مبانی حقوق دانشکده شهید محلاتی(ره) AU - Najafian, Amin AD - استادیار Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 14 IS - 1 SP - EP - KW - قاعده الزعیم غارم KW - ضمان شرعی KW - مسئولیت مدنی KW - تعهدات سازمانی KW - آراء وحدت رویه KW - قانون مسئولیت مدنی DO - 10.22034/hoghoughi.2026.5003923 AB - قاعدۀ «الزعیم غارم» یکی از اصول اساسی فقه اسلامی است که التزام ضامن به ایفای تعهدات مضمون‌عنه را مورد تأکید قرار می‌دهد و نقش مهمی در تبیین مسئولیت‌های شرعی و حقوقی ایفا می‌کند. با گسترش تعهدات سازمانی و نهادهای حقوقی معاصر، ضرورت بازخوانی و تطبیق این قاعده با نظام‌های حقوقی جدید بیش از پیش احساس می‌شود. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌ای، مستندات قرآنی و روایی قاعدۀ الزعیم غارم را واکاوی کرده و با استفاده از دیدگاه فقهای امامیه و مقایسۀ تطبیقی با فقه عامه و حقوق تطبیقی، جایگاه این قاعده در تفسیر تعهدات سازمانی و روابط حقوقی نهادی را بررسی نموده است. نتایج حاکی از آن است که این قاعده می‌تواند چارچوب نظری کارآمدی برای تحلیل تعهدات مدرن همچون ضمانت‌نامه‌های بانکی، بیمۀ مسئولیت و قراردادهای سازمانی فراهم آورد. همچنین تطبیق آن با نظام‌های حقوقی دیگر نشان‌دهندۀ ظرفیت انطباق و بومی‌سازی قاعده با حقوق معاصر است. UR - https://hoghoughi.nashriyat.ir/node/5003923 L1 - ER -