Pages:
55-80
Receive Date: 2026/07/01
Accept Date: 2026/07/01
Abstract:
The General Policies, subject to Clause 1 of Article 110 of the Constitution, possess a normative and binding nature, and supervision over their proper implementation, as per Clause 2 of Article 110, serves as the guarantee for the execution of these General Policies. Supervision over the proper implementation of the General Policies was delegated by the Supreme Leader to the Expediency Discernment Council in 1998, pursuant to the same Article 110. The primary research question is: what are the limits, scope, and manner of supervision exercised by the Expediency Discernment Council of the System over the proper implementation of the General Policies? This research, employing a formal-legal method and aiming to provide a comprehensive model for supervising the proper implementation of the General Policies, attempts to offer a clear answer to this question. An examination of the supervision over the proper implementation of the General Policies, the regulations for supervision communicated by the Supreme Leader, and the Council's supervisory methods reveals that the limits and scope of the supervision delegated by the Supreme Leader to the Council are not absolute. The method, model, and supervisory mechanism within the Council have undergone an evolutionary process, and one prominent shortcoming in the exercise of supervision over the proper implementation of the General Policies is the lack of a comprehensive supervisory model utilizing existing legal mechanisms.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام: نظارت بر فرایندها
Abstract:
سیاستهای کلی موضوع بند 1 اصل 110 قانون اساسی دارای ماهیتی هنجاری و لازمالاجراست و نظارت بر حسن اجرای آنها موضوع بند 2 اصل 110 بهعنوان ضمانت اجرای سیاستهای کلی است. نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی با توجه به ذیل اصل 110 از سوی مقام معظم رهبری در سال 1377 به مجمع تشخیص مصلحت تفویض شد. پرسش اصلی تحقیق این است که حدود و قلمرو و نحوة نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام چگونه است؟ این پژوهش با روش رسمی ـ حقوقی و با هدف ارائة الگوی جامع نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی، سعی کرده است پاسخ روشنی به این پرسش بدهد. بررسی نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی، مقررات ابلاغی نظارت از سوی مقام معظم رهبری و نحوة نظارت مجمع نشان میدهد که حدود و قلمرو نظارت تفویضشدة توسط رهبری به مجمع مطلق نیست. نحوة نظارت، الگو و سازوکار نظارتی در مجمع سیر تکاملی داشته است، و یکی از کاستیهای برجسته در نحوة اعمال نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی، فقدان الگوی نظارتی جامع و با بهرهگیری از سازوکارهای قانونی موجود است.
References:
- احمدی، علی (1402الف). فرایند شکلگیری سیاست کلی: تصویب، ابلاغ، اجرا، بازنگری و الزامات تحقق. نخستین همایش ملی اندیشههای قضایی رهبر معظم انقلاب اسلامی .
- احمدی، علی (1402ب). فرایند شکلگیری سیاستهای کلی (فکر، طراحی و تغییر) و نقش رهنمودهای مقام معظم رهبری . پژوهشنامة فقه و حقوق اسلامی، 2(7)، 23ـ52.
- احمدی، علی، موسوی خوشدل، سیدصمد، طحان نظیف، هادی، درویشوند، ابوالفضل، علمالهدی، سیدحجتالله، بهادری جهرمی، محمد، حاجی علیخمسه، مرتضی و حمیدی، حبیباله (1401). جایگاه نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران. دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام (کمیسیون مشترک).
- آییننامۀ داخلی مجمع تشخیص مصلحت نظام (1366، 1377، 1392، 1402).
- آییننامۀ نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام (1402).
- جایگاه و صلاحیتهای نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران (1398). دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام (کمیسیون مشترک).
- سیاست کلان (1402). کمیسیون مشترک دفتر مقام معظم رهبری و دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام، ویژۀ آییننامۀ نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام، 11(11)، 25ـ197.
- طحان نظیف، هادی، احمدی، علی و حاجی علیخمسه، مرتضی (1399). الزامات سیاستهای کلی نظام: از تدوین و ابلاغ سیاستها تا نظارت بر حسن اجرای آن. دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام (کمیسیون مشترک).
- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
- مجموعه سیاستهای کلی نظام (1402). دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام (کمیسیون مشترک).
- مقررات نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام (1384 و 1392).
- نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی اصل (44) قانون اساسی (1394). دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام.
- نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی (1401). دبیرخانۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام (کمیسیون نظارت).
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ahmadi, Ali. (2026) Supervision over the Proper Implementation of the General Policies of the System: Supervision over Processes. َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13(2), 55-80 https://doi.org/10.22034/hoghoughi.2025.5001022.
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ali Ahmadi."Supervision over the Proper Implementation of the General Policies of the System: Supervision over Processes". َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13, 2, 2026, 55-80
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ahmadi, A.(2026) 'Supervision over the Proper Implementation of the General Policies of the System: Supervision over Processes', َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13(2), pp. 55-80
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ahmadi, A. Supervision over the Proper Implementation of the General Policies of the System: Supervision over Processes. َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 2026; 13(2): 55-80