Pages:
125-149
Receive Date: 2026/02/04
Accept Date: 2026/02/04
Abstract:
In diverse geographical areas, crime prevention requires an integrated approach that simultaneously considers spatial dimensions and social structures. Critical criminology, by focusing on social inequality and the unequal distribution of resources in diverse geographical regions, identifies these factors as crime-generating variables and emphasizes the necessity of reforming power structures. In contrast, geographical strategies, by analyzing crime-prone spaces and improving the urban environment, provide the possibility of reducing crime opportunities and enhancing sustainable security. The present research was conducted using a mixed and sequential exploratory approach in two qualitative and quantitative phases. In the qualitative part, semi-structured interviews were conducted with 12 criminologists and urban geography experts. In the quantitative part, data from 150 residents of selected urban areas were collected using a validated questionnaire. Data analysis using exploratory factor analysis and structural equation modeling showed that integrating critical criminology and geographical strategies creates an effective framework for spatial crime management. The findings indicate that this integrated approach, by reducing crime opportunities and critiquing social structures, provides a practical model for crime management in Chaharmahal and Bakhtiari Province and similar regions.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تحلیلی بر پیشگیری از جرم با رویکرد جغرافیایی و ابتنای آن بر جرمشناسی انتقادی (مطالعۀ موردی استان چهارمحال و بختیاری)
Abstract:
در مناطق متنوع جغرافیایی، پیشگیری از جرم مستلزم رویکرد تلفیقی است که همزمان به ابعاد فضایی و ساختارهای اجتماعی توجه نماید. جرمشناسی انتقادی با تمرکز بر نابرابری اجتماعی و توزیع نامتوازن منابع در مناطق متنوع جغرافیایی این عوامل را بهعنوان یک متغیر جرمزا معرفی کرده و بر ضرورت اصلاح ساختارهای قدرت تأکید دارد. در مقابل، راهبردهای جغرافیایی با تحلیل فضاهای جرمخیز و اصلاح محیط شهری، امکان کاهش فرصتهای ارتکاب جرم و ارتقای امنیت پایدار را فراهم میسازند. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته و اکتشافی متوالی در دو مرحلۀ کیفی و کمّی انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبههای نیمهساختاریافته با 12 جرمشناس و کارشناس جغرافیای شهری صورت گرفت. در بخش کمّی، دادههای 150 ساکن مناطق منتخب شهری با پرسشنامهای معتبر گردآوری شد. تحلیل دادهها با روش تحلیل عاملی اکتشافی و مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد تلفیق جرمشناسی انتقادی و راهبردهای جغرافیایی چارچوبی کارآمد برای مدیریت فضایی جرم ایجاد میکند. یافتهها بیانگر آن است که این رویکرد یکپارچه با کاهش فرصتهای جرم و نقد ساختارهای اجتماعی، الگویی کاربردی برای مدیریت جرم در استان چهارمحال و بختیاری و مناطق مشابه ارائه میدهد.
References:
- امیریان فارسانی، امین (1398). جایگاه نظریات جرمشناسی مبتنیبر محیط در ایران. الکترونیکی پژوهشهای حقوقی قانونیار، 2(6)، 27ـ56.
- ایرانی، امیر (1394). تحلیل میزان بازتاب اندیشههای جرمشناسی انتقادی در قانون مجازات اسلامی 1392. پژوهشهای حقوق کیفری، 1(1)، 57ـ82.
- اشرفیکیا، گهرنیا (1398). تعیین آثار مسئولیت کیفری بزرگسالان، نوجوانان و اطفال در پرتو دادههای جرمشناسی از دیدگاه جامعهشناسی کیفری. مطالعات جامعهشناسی، 11(41)، 125ـ150.
- پارسا، سیروس و دیگران (1402). سیاستهای تحلیلی قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر مبانی مؤلفههای جرمشناسی پستمدرن در ایران معاصر. تحولات سیاسی اجتماعی معاصر ایران، 5(2)، 181ـ196.
- توحیدی، طاهر و آشوری، محمد (1402). نقش قدرت در فرایند جرمانگاری ـ کیفرگذاری. پژوهش حقوق کیفری، 11(43)، 9ـ39.
- جوانبخت، محمد و شیخالاسلامی، عباس (1403). تجربهمحوری در نظام عدالت کیفری: راهکاری برای بهبود اثربخشی سیاست جنایی. تحقیق و توسعه در حقوق کیفری و جرمشناسی، 1(1)، 7ـ35.
- خواجه نوری، نسترن و آسیایی، رویا (1403). جرم، رسانه و جرمشناسی انتقادی. تحقیقات حقوقی، 27(2)، 202ـ187.
- دانش ناری، حمیدرضا (1403). نابرابری اجتماعی و جرم. پژوهشنامۀ حقوق کیفری، 29، 67ـ83.
- درستان، رضا و دیگران (1403). ارزیابی مؤلفههای مؤثر جامعهشناسی احساس امنیت با رویکرد کاهش جرم در طراحی شهری. پژوهشنامۀ جغرافیای انتظامی، 12(45)، 127ـ138.
- درویشی، صیاد و دیگران (1402). الگوی سازوکارهای مشارکت مردمی با پلیس در تأمین امنیت پایدار. امنیت ملی، 13(49)، 99ـ124.
- دولفوس، اولیویه (1374). فضای جغرافیایی. ترجمۀ سیروس سهامی. مشهد: نیکا.
- ذکایی، محمدسعید (1391). جرمشناسی فرهنگی و مسئله جوانان. جامعهشناسی ایران، 13(1 و 2)، 58ـ83.
- رایجیان اصلی، مهرداد و دیگران (1392). سیاست جنایی قانونگذاری در پرتو جرمشناسی فرهنگی: با رویکردی انتقادی به نمونههایی از چالشهای ایران. حقوق جزا و جرمشناسی، 11(21)، 259ـ302.
- رضوانی، محمدرضا (1387). توسعۀ گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. تهران: دانشگاه تهران.
- ساریخانی، عادل و خاقانی، مهدی (1391). نقد عدالت کیفری ترمیمی در گفتمان جرمشناسی غربی از منظر سیاست جنایی قرآن کریم. پژوهشهای زبانشناختی قرآن، 1(1)، 49ـ64.
- سلطانی، شهرام و دیگران (1403). تحلیل پیشرانهای پیشگیری از جرم در محلات شهری در راستای توسعۀ امنیت پایدار؛ مورد پژوهی: منطقۀ 17 شهرداری تهران. جغرافیا (برنامهریزی منطقهای)، 14(55)، 144ـ173.
- شکویی، حسین (1387). فلسفههای محیطی و مکتبهای جغرافیایی. تهران: گیتاشناسی.
- صادقی، نگین و دیگران (1394). مقایسۀ تطبیقی مکانیابی فضای سوم و نقشۀ شناختی احساس امنیت در فضای شهری (نمونۀ موردی شهر اصفهان). برنامهریزی فضایی، 5(2)، 93ـ116.
- عباسی تقی دیزج، رسول و حسن یزدانی، محمد (1403). ارزیابی مؤلفههای مؤثر بر آسیبهای اجتماعی با تأکید بر محلات فرودست شهری (مورد مطالعه: شهر اردبیل). پژوهشنامۀ جغرافیای انتظامی، 12(46)، 93ـ122.
- علیآبادی، جواد (1381). نقش فضاهای شهری در تأمین امنیت اجتماعی. شهرداریها، 41، 5ـ14.
- گرجیزاده اوتاقسرا، علی و دیگران (1394). درک علتیابی فضایی ـ جرمشناختی جرائم در مناطق جرمخیز و اقدامات پیشگیرانه از دیدگاه پلیس با تأکید بر رویکرد CPTED: مطالعۀ موردی شهر بابل. حقوق جزا و جرمشناسی، 12(24)، 189ـ214.
- مولایی هشجین، نصرالله و صالحی بابامیری، چیا (1396). مدل پیشنهادی راهبرد مهندسی جغرافیایی فضا در برنامهریزی منطقهای ایران. مهندسی جغرافیایی سرزمین، 1(1)، 1ـ12.
- نجفی ابرندآبادی، علیحسین و گلدوزیان، حسین (1396). جرمشناسی پستمدرن و رویکرد آن به جرم و علتشناسی جنایی. پژوهش حقوق کیفری، 6(23)، 9ـ46.
References:
- Aebi, M. F., Miró-Llinares, F. & Caneppele, S (2025). Understanding crime trends in a hybrid society: The digital drift.
- Al-Saedi, A. O. H., Al-Turath, A. M., Kadhim, A. T. & Khlaponin, D (2025). The intersection of public administration and criminal justice: Administrative criminology in action. Encuentros. Revista de Ciencias Humanas, Teoría Social y Pensamiento Crítico, (23, enero-abril), 372-391.
- Birks, D., Groff, E. R. & Malleson, N (2025). Agent-based modeling in criminology. Annual Review of Criminology, 8(1), 75-95.
- Bowden, M. & Meško, G (2025). Rural criminology in global perspective: Emerging themes. In Rural Criminology in Global Perspective (p. 174-190). Bristol University Press.
- Campbell, E (2025). Techno-digital policing and speculative fictions: Towards a criminology of the future. Crime, Media, Culture, 21(1), 69-95.
- Chermak, S. M., Freilich, J. D., Greene-Colozzi, E. & Klein, B. R (2025). Open-source research in criminology and criminal justice. Annual Review of Criminology, 8, 141-170.
- Clarke, R. V. (Ed.) (1997), Situational Crime Prevention: successful Case Studies, 2 ed., Harrow and Heston, New York, NY.
- Kindynis, T. (2025). Criminology, conspiracy theories and theorizing conspiracy. The British Journal of Criminology, azae100.
- Meraji Oskuie, S. & Meraji Oskouie, S (2025). Trans-jurisdictional “publivate” cyber self-(re)presentation: The transformation of compartmentalization in Iranian social life. Journal of Cyberspace Studies, 9(1), 25-45.
- Newman,o (1973). Defensible Space Crime Prevention through Urban Desing. New York: Macmillan.
- Royal Town Planning Institute, 2002, Modernising Green Belts: A Discussion Paper, RTPL: London.
- Richard, M. (2012) Urban Poverty Reduction: Slum Prevention And Urban Upgrading. World Bank, page 254.
- Zhang, J., Yu, P. & Liu, J. (2025). The challenges of comparative criminology research. Asian Journal of Criminology, 20(1). 83-95
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
maleki borujeni, najmeh, Naghdi Dorabati, Maryam, Salehi, Karim.(2026) An Analysis of Crime Prevention with a Geographical Approach Based on Critical Criminology (Case Study of Chaharmahal and Bakhtiari Province). َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13(1), 125-149 https://doi.org/10.22034/hoghoughi.2025.5002159
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
najmeh maleki borujeni; Maryam Naghdi Dorabati; Karim Salehi."An Analysis of Crime Prevention with a Geographical Approach Based on Critical Criminology (Case Study of Chaharmahal and Bakhtiari Province)". َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13, 1, 2026, 125-149
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
maleki borujeni, N, Naghdi Dorabati, M, Salehi, K.(2026) 'An Analysis of Crime Prevention with a Geographical Approach Based on Critical Criminology (Case Study of Chaharmahal and Bakhtiari Province)', َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13(1), pp. 125-149
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
maleki borujeni, N, Naghdi Dorabati, M, Salehi, K. An Analysis of Crime Prevention with a Geographical Approach Based on Critical Criminology (Case Study of Chaharmahal and Bakhtiari Province). َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 2026; 13(1): 125-149