عناصر متغير حقوق اساسي جمهوري اسلامي ايران از منظر فقه و حقوق

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال هفتم، شماره اول، پياپي 12، پاييزو زمستان 1396

محمدرضا باقـرزاده اول /استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    bagherzadehfirst@yahoo.com
محمدباقـر فهيمي/کارشناسي ارشد مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره وسطح4 حوزه علميه قم
دريافت: 18/10/1397 ـ پذيرش: 25/2/1398

چکيده 
حقوق اساسي جمهوري اسلامي ايران با الگوگيري از آموزهاي فقه و حقوق اسلامي، برخي عناصر را ثابت و برخي ديگر را متغير قرار داده است. عناصر ثابت مبتني بر نيازها يا شرايط ثابت و عناصر متغير مبتني بر نياز‌ها يا شرايط متغير است. شناسايي و تفکيک عناصر متغير از عناصر ثابت حقوق اساسي، از اين نظر اهميت دارد که مشخص مي‌کند حقوق اساسي مبتني بر انديشة اسلامي، مي‌تواند پاسخ‌گوي نيازهاي متغير و تنظيم کنندة روابط پيچيدة سياسي و اجتماعي عصر حاضر باشد يا نمي تواند. نوشتار حاضر در‌صدد پاسخ به همين مسئله مهم سامان يافته است. بر اساس ملاک منطقي و عقلي، پنج عنصر متغير شناسايي شده‌اند که سه عنصر(آن احکام حکومتي، شيوة اجرايي حکومت و قوانين شکلي و صوري) مربوط به امور داخلي، و دو عنصر ديگر (سياست خارجي دولت اسلامي، قراردادها و معاهدات بين‌المللي) مربوط به امور خارجي و بين‌الملل است. شناسايي و تحليل اين عناصر از منظر فقهي و حقوقي، شرح و تفسيري است بر اصل 177 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران که در آن، برخي عناصر ثابت نظام سياسي ج . ا. ا. به‌اجمال ذکر شده، اما به عناصر متغير در نظام سياسي ج .ا .ا. هيچ اشاره‌اي نشده است. اين در حالي است که عناصر متغير حقوق اساسي بيانگر کارآمدي و کارايي نظام سياسي است که با اوضاع و احوال متغير جامعه قابل انطباق بوده و با پيشرفت علوم و تجارب بشري مي‌توان براي آنها مؤلفه‌هاي جديد و کارآمدي پيشنهاد کرد که هزينه کمتر و کارايي بيشتري داشته باشد.
کليد‌واژه‌ها: ثابت، متغير، حقوق اساسي، احکام حکومتي، فقه، حقوق.