تبيين حدود و شمول به‌كارگيري كودكان در درگيري‌هاي مسلحانه از منظر حقوق بين‌الملل

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

سال دهم، شماره اول، پياپي 18، پاييز و زمستان 1399

* رزيتا كهريزي/ دانشجوي دكتراي حقوق بين‌الملل دانشگاه تهران    kahrizi@ut.ac.ir
ابراهيم موسي‌زاده/ دانشيار دانشكدة حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران
دريافت: 15/04/1399 ـ پذيرش: 18/09/1399
چکيده
به‌کارگيري کودکان در درگيري‌هاي مسلحانه، متأثر از عوامل متعددي چون غيربين‌المللي شدن درگيري‌هاي مسلحانه و جنگ‌افزارهاي در دسترس و نوين، بيش‌از‌پيش پيچيده شده و رو به افزايش است. حقوق بين‌الملل از زمان کنوانسيون‌هاي ژنو (مادة 3 مشترک) در راستاي حمايت از کودکان در برابر به‌کارگيري آنها در مخاصمات مسلحانه دست به‌کار شده است؛ اما توسعة گسستة اين حمايت‌ها تحت شاخه‌هاي مختلف حقوق بين‌الملل موجب شده است تا پيچيدگي‌ها و بعضاً شکاف‌هايي در مفاهيم حقوقي مربوطه بروز يابد. هدف از اين تحقيق، تبيين گسست‌ها و پيچيدگي‌هاي حقوقي ياد‌شده و حتي‌المقدور انسجام‌بخشي به آنهاست. سؤال تحقيق عبارت است از اينکه بر اساس منابع حقوق بين‌الملل بشردوستانه، حقوق بشر و حقوق کيفري بين‌المللي، دايرة شمول و ابهامات تعاريف واژه‌هايي چون کودک، درگيري و مخاصمة مسلحانه، به‌کارگيري و مشارکت کودک در درگيري‌هاي مسلحانه، به‌کارگيري و مشارکت مستقيم / غيرمستقيم و داوطلبانه/ اجباري، درگيري‌هاي مسلحانة بين‌المللي در تمايز با غيربين‌المللي و داخلي چيست؟ پاسخ به اين سؤال با روش تحقيق مطالعات کتابخانه‌اي و اسنادي صورت گرفته است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد که ابهامات و گسست‌هاي تعريفِ «مشارکتِ کودک در مخاصمات»، آنها را آسيب‌پذيرتر كرده است. در اين راستا، ارتقاي حداقل سن حمايتي به هجده سال، حذف شروط محدودکنندة حمايت‌ها همانند نياز به مستقيم بودن يا فعال بودن مشارکت کودک در مخاصمه، و رفع ابهامات موجود در تعاريف و تمايزات ـ که موجب تفسير به رأي و اتخاذ رفتارهاي دوگانة دولت‌ها و گروه‌هاي مسلح غيردولتي در قبال درگيري‌هاي مسلحانة مشابه شده است ـ توصيه مي‌گردد.
کليدواژه‌ها: کودک، مخاصمات مسلحانة بين‌المللي و غيربين‌المللي، به‌کارگيري داوطلبانه، اجباري، مشارکت مستقيم، غيرمستقيم.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
18
شماره صفحه: 
73