تفكيك قوا در نظام سياسي اسلام

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

سال يازدهم، شماره اول، پياپي 20، پاييز و زمستان 1400، ص 7ـ24

* علي ابوالفضلي/ دانشجوي دکتري حقوق عمومي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)    abolfazlialii@gmail.com
حسين جوان آراسته/ دانشيار گروه حقوق پژوهشگاه حوزه و دانشگاه    hoarasteh@gmail.com
اسماعيل دارابکلايي/ دانشيار دانشكدة الهيات و اديان دانشگاه شهيد بهشتي تهران
دريافت: 1399/11/22 ـ پذيرش 1400/4/9

چکيده
انديشمندان حقوق عمومي در تبيين انديشه «تفکيک قوا» آن را تضميني براي امنيت و جلوگيري از استبداد دانسته‌اند. بدين‌روي اين موضوع در حقوق اساسي بيشتر کشورها در جهت نظارت و محدوديت قدرت سياسي نهادينه شده است. اين مقاله با روش اسنادى و شيوه تحليلى در تبيين موضوع، از منظر نظام سياسي اسلام، به‌دنبال پاسخ به اين پرسش محورى است كه ديدگاه نظام سياسي اسلام درباره تفكيك قوا چيست؟ مقاله حاضر بر اين نظر است که تفكيك قوا در نظام سياسي اسلام جايگاهي ندارد و در عصر حضور معصوم وجود ملكه عصمت، و در عصر غيبت شرط عدالت و پرهيزگارى فقيه جامع‏الشرايط به همراه نظارت بيروني، مؤثرترين عامل مهار قدرت و جلوگيرى از استبداد و فساد سياسى است. در نظام ولايي، فلسفه وجودي قواي سه‌گانه، تخصصي بودن حوزه‌هاي حکومت و تقسيم کار ميان آنان با هدف کارآمدي بيشتر نظام سياسي است. اين قوا هرچند مستقل از يکديگرند، اما تحت اشراف ولي‌فقيه و به‌مثابه بازوان او، هريک‌ ‌بخشي از وظايف وي را بر عهده مي‌گيرند.

کليدواژه‌ها: تفکيک قوا، قدرت، نظام سياسي اسلام، ولايت فقيه.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
20
شماره صفحه: 
7