اندیشه‌های حقوق عمومی، سال دوازدهم، شماره دوم، پیاپی 23، بهار و تابستان 1402، صفحات 7-26

    اصل «تفکیک حقوق بشردوستانه» در حمایت از افراد غیرنظامی

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    مهدی محمودنیا / دانشجوي كارشناسي ارشد حقوق مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) / mahmoudnia.mahdi@gmaile.com
    ✍️ سیدابراهیم حسینی / استاديار گروه حقوق مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) / ebrahimhoseini@iki.ac.ir
    چکیده: 
    هدف حقوق بشردوستانه را حمایت از اشخاص و محدود کردن آثار خشونت جنگ معرفی کرده اند. به موجب حقوق مخاصمات مسلحانه، فقط رزمندگان برای انجام اعمال خصمانه (جنگی) صاحب صلاحیت هستند و طرف مقابل در برابر حمله حریف به شمار می روند. بنابراین غیر نظامیان (شامل بیماران، زنان، کودکان و گروه های پزشکی حاضر در جنگ) تحت حمایت قوانین قرار می گیرند. در بیان حقوقی، به این قاعده اصل «تفکیک در مخاصمات مسلحانه» می گویند. در مقابل نظام حقوقی بین الملل معاصر، نظام حقوقی اسلام نیز دارای حقوق حاکم بر جنگ است که مبانی این مقررات برخلاف حقوق معاصر، الهی بوده و از بیان معصومان(ع) و سیره آنان در جنگ ها می توان بدان رسید و قلمرو و مصادیق آن را دانست. اما عدم مراعات قاعده مذکور در مصادیق و قلمرو این اصل در حقوق مخاصمات مسلحانه منجر به نقض این اصل نسبت به غیر نظامیان شده است. مسائل مطرح شده پیشین این واقعیت را می طلبد که اصل «تفکیک نظامی» و ابهام زدایی از آن به صورت توصیفی ـ تحلیلی در حمایت از اشخاص غیر نظامی بررسی گردد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Principle of "Separation of Humanitarian Rights" in Defending Civilians
    Abstract: 
    The goal of humanitarian law is to protect individuals and limit the effects of war violence. According to the laws of armed conflict, only the combatants have the authority to carry out hostile acts (war), and the contestant is the one on the opposite side of the attack. Therefore, civilians (including patients, women, children and medical groups present at the war) are protected by laws. This rule is called the principle of "separation in armed conflicts" in the legal statement. Besides the contemporary international legal system, the Islamic legal system has some laws regarding wars as well; the foundation of which is divine, unlike the contemporary laws. One can deduce these laws from the statements of the Infallible Imams in their wars and figure out their scope and examples. However, not observing the Islamic rules in its cases and in the scope of this principle in the law of armed conflicts has led to the violation of this principle towards civilians. The previously raised issues require the fact that the principle of "military separation" and its disambiguation be investigated in a descriptive-analytical way to support the civilians.
    References: 
    References: 
    • نهج‌البلاغه، ۱۳۸۷، محمدجعفر امامي و محمدرضا آشتياني، زير نظر مكارم شيرازي، قم، امام علي بن ابي طالب(ع).
    • ابن‌کثير دمشقي، اسماعيل‌بن عمر، 1408ق، البداية و النهاية، بيروت، مکتبة المعارف.
    • اتابکي، پرويز، 1376، رهاورد خرد ترجمه تحف العقول، تهران، فرزان روز.
    • اخگري‌بناب، نادر و ديگران، 1388، بررسي تحقيقي حقوق بشردوستانه در منابع اسلامي و اسناد بين‌المللي: اشخاص مورد حمايت در مخاصمات مسلحانه، تهران، هستي نما.
    • اخگري‌بناب، نادر و ديگران، 1389، حقوق بشر دوستانه در منابع اسلامي و اسناد بين المللي حمايت از محيط زيست، اموال و اماکن در مخاصمات مسلحانه، تهران، هستي نما.
    • بيهقي نيشابوري، حسين‌بن علي، 1424ق، سنن الکبري، بيروت، دارالکتب العلميه.
    • جلالي، غلامرضا، 1392، اسلام و حقوق بين‌الملل بشردوستانه، مشهد، آستان قدس رضوي.
    • حراني، ابومحمد حسن،1404 ق، تحف العقول عن آل الرسول(ص)، قم، اسلامي.
    • حرعاملي، محمدبن حسن، 1412ق، قم، موسسة آل البيت(ع) لاحياء التراث.
    • حسيني، سيدابراهيم، 1391، جهاد و اصل منع توسل به زور در اسلام و حقوق بين الملل معاصر، قم، مؤسسة آموزشي پژوهشي امام خميني.
    • سليمي، عبدالحکيم، 1396، حقوق بشردوستانه در اسلام، قم، مؤسسة آموزشي پژوهشي امام خميني.
    • شوپاي جويباري، رمضانعلي و مسعود امامي، 1395، دانشنامه اسلام و حقوق بين‌الملل بشردوستانه بشردوستانه، تهران، ميزان.
    • صنعاني، عبدالرزاق بن همام، 1403ق، المصنف، لبنان، بي‌نا.
    • ضيايي بيگدلي محمدرضا، 1395، اسلام و حقوق بين‌الملل، چ دوازدهم، تهران، گنج دانش.
    • طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1387، الميزان، ترجمة سيدمحمدباقر موسوي همداني، چ پنجم، قم، مرکز نشر فرهنگي رجا.
    • طبري، محمدبن جرير، 1394، تاريخ طبري، ترجمة ابوالقاسم پاينده، چ دهم، تهران، اساطير.
    • طوسي، محمدبن حسن، 1386، تهذيب الاحکام، تهران، نور وحي.
    • کليني، محمدبن يعقوب، 1393، اصول کافي، چ چهارم، قم، دارالثقلين.
    • کميته ملي حقوق بشردوستانه، 1381، آشنايي با حقوق بشردوستانه بين‌المللي به انضمام قرارداد‌هاي چهارگانه ژنو و دستورالعمل‌هاي الحاقي، تهران، جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران.
    • مغنيه، محمدجواد، بي‌تا، فقه امام صادق(ع)، چ پنجم، قم، انصاريان.
    • ممتاز جمشيد، 1387، حقوق بين‌الملل بشردوستانه مخاصمات مسلحانه داخلي، چ سوم، تهران، ميزان.
    • موسوي سبزواري، سيدعبدالعلي، 1382، مهذب الاحکامفي بيان حلال و الحرام، قم، دارالتفسير.
    • نجفي، محمدحسن، 1362، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام، چ هفتم، بيروت، دار احياء التراث العربي.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محمودنیا، مهدی، حسینی، سیدابراهیم.(1402) اصل «تفکیک حقوق بشردوستانه» در حمایت از افراد غیرنظامی. دو فصلنامه اندیشه‌های حقوق عمومی، 12(2)، 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مهدی محمودنیا؛ سیدابراهیم حسینی."اصل «تفکیک حقوق بشردوستانه» در حمایت از افراد غیرنظامی". دو فصلنامه اندیشه‌های حقوق عمومی، 12، 2، 1402، 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محمودنیا، مهدی، حسینی، سیدابراهیم.(1402) 'اصل «تفکیک حقوق بشردوستانه» در حمایت از افراد غیرنظامی'، دو فصلنامه اندیشه‌های حقوق عمومی، 12(2), pp. 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محمودنیا، مهدی، حسینی، سیدابراهیم. اصل «تفکیک حقوق بشردوستانه» در حمایت از افراد غیرنظامی. اندیشه‌های حقوق عمومی، 12, 1402؛ 12(2): 7-26