مقايسه اصل هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با فرامين «امر به معروف و نهي از منكر» در عصر صفوي

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.

سال چهارم، شماره اول، پياپي 6، پاييز و زمستان 1393

فيروز اصلاني / استاديار دانشكده حقوق دانشگاه تهران                                                 aslanif@ut.ac.ir

الهه مرندي / دانشجوي دكتري حقوق عمومي دانشگاه تهران                                          elahemarandi@ut.ac.ir

دريافت: 24/5/1393 ـ پذيرش: 29/10/1393

چكيده

«امر به معروف و نهي از منكر» از جمله موضوعات و عناصر مطرح در فقه عمومي شيعه است؛ زيرا با مقولة حكومت در انديشة اسلامي ارتباط پيدا مي كند. در بررسي عملكرد حكومت ها در خصوص موضوع امر به معروف و نهي از منكر در تاريخ ايران پس از اسلام تا زمان پيروزي انقلاب اسلامي ايران، عصر صفوي برجستگي خاصي دارد. در اين عصر، فراميني از سوي برخي سلاطين صفوي صادر شد كه به «فرامين امر به معروف و نهي از منكر» معروف گرديد. در نظام جمهوري اسلامي ايران نيز با پيروزي انقلاب اسلامي، در راستاي اسلامي كردن قوانين و ورود وظايف اسلامي به چارچوب قوانين، امر به معروف و نهي از منكر در قالب وظيفة ديني به شكل قاعدة حقوقي درآمد و در اصل هشتم قانون اساسي به عنوان وظيفه اي همگاني مطرح گرديد. بنابراين، در طول تاريخ سياسي ايران پس از اسلام، تنها در دو مقطع تاريخي عصر صفوي و جمهوري اسلامي، امر به معروف و نهي از منكر به شكل ويژه اي مورد توجه حكومت ها قرار گرفته و به شكل قانون و قاعده حقوقي مطرح گرديده است. ازاين رو، پرسش بنيادين نوشتار حاضر بر اين محور مبتني است كه چه شباهت ها و تفاوت هايي ميان فرامين امر به معروف و نهي از منكر در عصر صفوي با اصل هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران وجود دارد؟

كليدواژه ها: قانون اساسي، امر به معروف، صفوي، فرامين، نهي از منكر، جمهوري اسلامي.