َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, Volume 13, Issue 1, No 24, Year 2026 , Pages 7-26

    An Analytical Review of National Self-Organization in the Constitution of the Islamic Republic of Iran (Introduction, Articles One, Two, and Three)

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Ali Abolfazli / Assistant Professor in the Department of Law at Imam Khomeini Educational and Research / abolfazli@iki.ac.ir
    dor 20.1001.1.24235725.1402.13.1.1.8
    doi 10.22034/hoghoughi.2025.5001314
    Abstract: 
    National self-organization is reflected as a fundamental concept in the principles of the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Based on Article One, the Iranian nation, relying on self-organization and its free will, determined the form and content of the government and established the Islamic Republic system. Article Two bases this system on faith-based principles and Islamic standards. Article Three, by defining numerous duties for the government, emphasizes the reciprocal relationship between right and duty and the necessity of guaranteeing citizens' rights. This research, using a descriptive-analytical method, examines the role of the people's will based on the principle of self-organization in drafting the Constitution. The findings indicate that the nation, through its own will within the framework of divine will, formed the government and, by drafting the Constitution, limited its desires to the sovereignty of divine laws. The current Constitution is a manifestation of the will of a like-minded nation that has chosen the government of God. Therefore, it can be concluded that the Constitution, in various sections such as the introduction and Articles One, Two, and Three, has clearly explained the instances of national self-organization and the fundamental will of the nation and is organized accordingly.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :بررسی تحلیلی خودسامانی ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (مقدمه، اصول یکم، دوم و سوم)
    Abstract: 
    خودسامانی ملی به‌عنوان مفهومی بنیادین در اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بازتاب یافته است. بر اساس اصل اول، ملت ایران با تکیه بر خودسامانی و ارادۀ آزادانۀ خود، شکل و محتوای حکومت را تعیین و نظام جمهوری اسلامی را تأسیس کرده است. اصل دوم، این نظام را بر پایۀ اصول ایمانی و موازین اسلامی استوار می‌داند. اصل سوم نیز با تعیین وظایف متعدد برای دولت، بر رابطۀ متقابل حق و تکلیف و لزوم تضمین حقوق شهروندان تأکید دارد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی نقش ارادۀ ملت بر اساس اصل خودسامانی در تدوین قانون اساسی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد ملت با ارادۀ خود در چارچوب ارادۀ الهی، حکومت را تشکیل داده و با تدوین قانون اساسی، خواسته‌های خود را محدود به حاکمیت قوانین الهی کرده است. قانون اساسی حاضر تجلی ارادۀ ملتی هم‌کیش است که حکومت الله را برگزیده‌اند. بنابراین می‌توان دریافت که قانون اساسی در بخش‌های متعددی مانند مقدمه و اصول اول، دوم و سوم، به روشنی مصادیق خودسامانی ملی و ارادۀ بنیادین ملت را تبیین کرده و بر این اساس سامان یافته است.
    References: 
    • آرنت، هانا (1361). انقلاب. ترجمۀ عزت‌الله فولادوند. تهران: خوارزمی.
    • اصلانی، فیروز (1398). تقریرات درس مبانی جمهوری اسلامی ایران. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • اصلانی، فیروز و میرزاده کوهشاهی، نادر (1396). امام خمینی؟رح؟ و حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دادگستر.
    • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1378). مبسوط در ترمینولوزی حقوق. تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
    • جمعی از نویسندگان (1399). محشای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: پژوهشکدۀ شورای نگهبان.
    • جوان آراسته، حسین (1399). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. قم: دار الحدیث.
    • حسینی بهشتی، سیدمحمد (1378). مبانی نظری قانون اساسی. تهیه و تنظیم بنیاد نشر و آثار شهید آیت‌الله دکتر بهشتی. تهران: بقعه.
    • دارابکلایی، اسماعیل (1388). نگرشی بر فلسفۀ سیاسی اسلام. قم: بوستان کتاب.
    • دهخدا، علی‌اکبر (1373). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
    • دهخدا، علی‌اکبر (1339). لغت‌نامه. تهران: چاپ سیروس.
    • شعبانی، قاسم (1391). حقوق اساسی و ساختار حکومت جمهوری اسلامی ایران. تهران: اطلاعات.
    • صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1364). تهران: اداره‌کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.
    • عمید زنجانی، عباسعلی (1387). کلیات حقوق اساسی ایران. تهران: مجد.
    • عمید، حسن (1380). فرهنگ فارسی عمید. تهران: امیرکبیر.
    • عمیدزنجانی، عباسعلی (1379). گزیدۀ کتاب انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن. تهران: کتاب طوبی.
    • عمیدزنجانی، عباسعلی (1385). حقوق اساسی ایران (دوران باستان، دورۀ اسلامی، مشروطه و جمهوری اسلامی ایران). تهران: دانشگاه تهران.
    • عمیدزنجانی، عباسعلی (1389). دانش‌نامۀ فقه سیاسی. تدوین و تنظیم ابراهیم موسی‌زاده. تهران: دانشگاه تهران.
    • فوکو، میشل (1377). ایرانی‌ها چه رؤیایی در سر دارند؟. ترجمۀ حسین معصومی همدانی. تهران: هرمس.
    • فوکو، میشل (1380). ایران: روح یک جهان بی‌روح و 9 گفت‌وگوی دیگر. ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نشر نی.
    • قاضی، سیدابوالفضل (1375). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی. تهران: دانشگاه تهران.
    • کعبی، عباس (1394). تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران مبتنی‌بر اصول قانون اساسی (اصول کلی «اصول اول تا هفتم). تهران: پژوهشکدۀ شورای نگهبان.
    • لاک، جان (1388). رساله‌ای دربارۀ حکومت، مقدمه‌هایی از کارپنتر و مکفرسون. ترجمة حمید عضدانلو. تهران: نشر نی.
    • مدنی، سیدجلال‌الدین (1377). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: پایدار.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1386). انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن. تدوین و نگارش قاسم شبان‌نیا. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی؟رح؟.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1392). انقلاب اسلامی؛ جهشی در تحولات سیاسی تاریخ. تدوین و نگارش قاسم شبان‌نیا. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1392). نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام. تدوین و نگارش عبدالحکیم سلیمی. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • مطهری، مرتضی (1377). پیرامون انقلاب اسلامی. تهران: صدرا.
    • معین، محمد (1376). فرهنگ فارسی.تهران: امیرکبیر.
    • موسوی خمینی، سیدروح‌الله (بی‌تا). صحیفۀ نور. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    • مهرپور، حسین (1389). مختصر حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دادگستر.
    • نوروزی، محمدجواد (1392). انقلاب اسلامی ایران؛ انقلاب بازگشت به سوی خدا. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ورعی، سیدجواد (1386). مبانی و مستندات قانون اساسی به‌ روایت قانون‌گذار. قم: دبیرخانۀ مجلس خبرگان رهبری.
    • هاشمی، سیدمحمد (1389). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول و مبانی کلی نظام). تهران: میزان.
    • یزدی، محمد (1368). شرح و تفسیر قانون اساسی. تهران: نور.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abolfazli, Ali.(2026) An Analytical Review of National Self-Organization in the Constitution of the Islamic Republic of Iran (Introduction, Articles One, Two, and Three). َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13(1), 7-26 https://doi.org/10.22034/hoghoughi.2025.5001314

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ali Abolfazli."An Analytical Review of National Self-Organization in the Constitution of the Islamic Republic of Iran (Introduction, Articles One, Two, and Three)". َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13, 1, 2026, 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abolfazli, A.(2026) 'An Analytical Review of National Self-Organization in the Constitution of the Islamic Republic of Iran (Introduction, Articles One, Two, and Three)', َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 13(1), pp. 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abolfazli, A. An Analytical Review of National Self-Organization in the Constitution of the Islamic Republic of Iran (Introduction, Articles One, Two, and Three). َAndisheha-ye Huquq-e Omumi, 2026; 13(1): 7-26