اندیشه‌های حقوق عمومی

نقض سیستماتیک حقوق بشر توسط رژیم صهیونیستی
و راهبردهای مواجهه با آن در نظام بین‌الملل
محمد ملک‌زاده         / استادیار گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی     malekzadeh1350@gmail. com
دريافت: 08/08/1404 ـ پذيرش: 02/10/1404
چکیده
یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاسی، حقوقی و اخلاقی جهان معاصر، نقض سیستماتیک حقوق بشر توسط رژیم صهیونیستی است. این رژیم، با ادعای بازگشت به «سرزمین موعود»، اشغال کامل سرزمین فلسطین را رقم‌ زده و بی‌اعتنا به اصول حقوق بین‌الملل و معیارهای انسانی، مرتکب جنایات متعدد حقوقی و اخلاقی علیه فلسطینیان شده است. پس از عملیات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، رژیم صهیونیستی به بهانۀ «دفاع از خود» موجی از حملات گسترده و سازمان‌یافته علیه نوار غزه را آغاز نمود. این حملات، شامل هدف‌گیری عمدی غیرنظامیان به‌ویژه زنان و کودکان، خبرنگاران، نیروهای امدادی و سایر افراد تحت حمایت کنوانسیون‌های بین‌المللی بوده است. همچنین تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی نظیر بیمارستان‌ها، مساجد، کلیساها، دانشگاه‌ها، مدارس، اردوگاه‌های پناهندگان، مراکز وابسته به سازمان‌های بین‌المللی، ساختمان‌های مسکونی، آمبولانس‌ها، به‌کارگیری سلاح‌های ممنوعه، و ایجاد محاصرۀ کامل از طریق جلوگیری از ورود آب، مواد غذایی، سوخت، برق و دارو، نمونه‌های روشن از نقض آشکار حقوق بشر و مصادیق نسل‌کشی، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت محسوب می‌شود. این اعمال در فهرست جرائم مندرج در اساسنامه‌های حقوقی بین‌المللی جای می‌گیرند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی برجسته‌ترین موارد نقض حقوق بشر توسط رژیم صهیونیستی و راهکارهای مقابله با آن بر اساس اسناد متعدد حقوق بین‌الملل می‌پردازد. 
کلیدواژه‌ها: جنایت علیه بشریت، حقوق بشر، راهبردها، رژیم صهیونیستی، روابط بین‌الملل.  
مقدمه
نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت پیشینه‌ای طولانی در تاریخ دارد. از منظر قرآن، مرتکبان این جنایات کسانی هستند که به ‌محض دستیابی به قدرت، برای ایجاد فساد در زمین و نابودی نسل انسانی تلاش می‌کنند: «وَإِذا تَوَلَّى سَعى‌ فِي الأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ» (بقره: 205). قرآن کریم همچنین به بنی‌اسرائیل دربارۀ ارتکاب قتل به‌ ناحق هشدار داده است: «مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً» (مائده: 32)؛ بدین سبب بر بنی‌اسرائیل حکم نمودیم که هرکس نفسی را بدون حق و یا بی‌آنکه فساد و فتنه‌ای در زمین کرده، بکشد، مثل آن باشد که همۀ مردم را کشته است. در آیات قرآن، از جمله دلایل نزول عذاب بر بنی‌اسرائیل، ارتکاب قتل، ظلم به مستضعفان، و آواره‌سازی انسان‌ها عنوان شده است (بقره: 84ـ86). رژیم صهیونیستی، از بدو تشکیل در سال 1948 میلادی تا کنون، همواره مرتکب مصادیق بارز جنایت نسل‌کشی، فساد و فتنه‌های مذکور در قرآن کریم بوده است. این رفتارها در حوزه‌های مختلف، به‌طور آشکار ناقض حقوق بشر بوده و در زمرۀ فهرست جنایات مندرج در اساسنامه‌های حقوق بین‌الملل قرار می‌گیرند. مسئلۀ محوری پژوهش حاضر آن است که اقدامات نظامی و سرکوبگرانة رژیم صهیونیستی پس از 7 اکتبر 2023، ذیل کدام عناوین حقوقی بین‌المللی قابل طبقه‌بندی‌اند و چه راهبردهایی برای مقابلۀ مؤثر با آن وجود دارد. 
بر اساس فرضیۀ تحقیق، بسیاری از اقدامات سرکوبگرانۀ اسرائیل، مصداق نقض آشکار حقوق بشر، حقوق بشردوستانه و نسل‌کشی بوده و به روشنی در چارچوب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت قابل تعریف‌اند؛ ازاین‌رو دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی ملزم‌اند در برابر این جنایات، یک الگوی عملیاتی مشخص را به‌کار گیرند. در این پژوهش، پس از مستندسازی موارد نقض حقوق بشر توسط اسرائیل بر اساس اسناد حقوقی بین‌المللی، الگوی مقابله در قالب سه راهبرد کلیدی ارائه می‌شود: «تبیین» (افشا و روشنگری)، «تجهیز» (آماده‌سازی ظرفیت‌ها و منابع)، و «اقدام» (اقدام عملی حقوقی، سیاسی و میدانی). 
1. مصادیق نقض حقوق بشر از سوی رژیم صهیونیستی در اسناد بین‌الملل
حقوق بشر مجموعه‌ای از اصول پذیرفته‌شده‌ای است که ریشه در طبیعت و ذات انسان دارد (عمید زنجانی، 1390، ص25؛ طباطبایی‌ مؤتمنی، 1394، ص8). در اعلامیة جهانی حقوق بشر (1948) این اصطلاح به این صورت تعریف شده است: «تمام افراد بشر آزاد زاده می‌شوند و از لحاظ حیثیت و حقوق با هم برابرند و همه دارای عقل و وجدان می‌باشند و باید نسبت به یکدیگر با روح برادری رفتار کنند» (مادۀ 1، دیباچۀ اعلامیۀ جهانی حقوق بشر). بر این اساس می‌توان گفت حقوق بشر مجموعه‌ای از حقوق و آزادی‌های ذاتی، بنیادین و غیر قابل ‌سلب است که به‌صرف «انسان‌ بودن» به همۀ افراد تعلق می‌گیرد، بدون هیچ‌گونه تبعیض از حیث نژاد، جنسیت، دین، ملیت، زبان، عقیدۀ سیاسی یا وضعیت اجتماعی، و هدف آن تضمین کرامت انسانی، آزادی، عدالت و امنیت انسان‌هاست. 
به سبب فطری و طبیعی بودن، حقوق بشر به‌عنوان حقوق پایه و اولیه شناخته شده است که مشروعیت آن وابسته به تصویب در قانون اساسی کشورها نیست؛ ازاین‌رو هر دولت مکلف است حقوق بشر تمامی انسان‌ها ـ اعم از شهروندان یا غیرشهروندان ـ را که در قلمرو و تحت حاکمیت او زندگی می‌کنند، تأمین نماید (جاوید و شاه‌مرادی، 1396، ص20ـ21). این حقوق پس از پایان جنگ جهانی دوم، در تاریخ ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ با عنوان اعلامیۀ جهانی حقوق بشر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در پاریس به تصویب رسید و چهار ویژگی اساسی آن عبارت‌اند از: جهان‌شمولی، غیر قابل سلب بودن، تبعیض‌ناپذیری، و برابری. در کنار حقوق بشر، حقوق بین‌الملل بشردوستانه ـ که با عناوینی چون «حقوق جنگ» یا «حقوق مخاصمات مسلحانه» نیز شناخته می‌شود ـ مجموعه مقرراتی است که در چهار کنوانسیون ژنو ۱۹۴۹ تدوین شده است. هدف اصلی آن، محدود کردن روش‌های مخاصمه برای جلوگیری از خشونت بی‌حدومرز در جنگ‌ها و حفاظت از اشخاصی است که در نبرد شرکت ندارند یا از جنگیدن دست کشیده‌اند (Sassòli and Bouvier, 2001, p. 93). این شاخه از حقوق بین‌الملل با وضع قواعد الزام‌آور، استفادۀ دولت‌ها از انواع سلاح‌ها و روش‌های جنگی را محدود کرده و از قربانیان درگیری‌های مسلحانه و افراد غیرمشارکت‌کننده در مخاصمه حمایت می‌کند. به این ترتیب، حقوق بین‌الملل بشردوستانه ـ برخلاف حقوق بشر که عمدتاً در شرایط صلح اعمال می‌شود ـ مختص وضعیت‌های جنگی و مخاصمات مسلحانه است (فلک، 1387، ص30؛ Mezler & Kuster, 2016, p. 27). 
در ادامه، با ارائۀ فهرستی از موارد نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه توسط رژیم صهیونیستی، ارتباط این موارد با مصادیق جنایت‌های مندرج در اساسنامه‌های حقوق بین‌الملل بررسی خواهد شد. 
1ـ1. تصرف عدوانی و اشغال سرزمین
رژیم صهیونیستی با ادعای بازگشت به «ارض موعود قوم یهود»، از طریق تهدید، تعقیب، کوچاندن اجباری و کشتار گستردۀ مردم فلسطین، اقدام به اشغال اراضی فلسطینیان کرده است. در یکی از قوانین مصوب کنست آمده است: «این سرزمین (فلسطین) به‌عنوان وطن تاریخی یهودیان شناخته می‌شود که دولتی به نام اسرائیل باید در آن تأسیس گردد» (تيسير جبارين، 2014، ص44ـ54). رژیم اسرائیل با اتکا به چنین ادعای نژادپرستانه‌ای، از سال 1949 تا کنون، به اعمال آزار، شکنجه و قتل علیه فلسطینیان پرداخته و آنها را به ترک اجباری سرزمین خود واداشته است. مطابق مادۀ ۷ اساسنامۀ رم، آزار و تعقیب یک گروه یا جمعیت مشخص به دلایل سیاسی، نژادی، ملی، قومی، فرهنگی یا مذهبی، از مصادیق جنایت علیه بشریت (Crimes against humanity) محسوب می‌شود. این جرم در اسناد حقوق بین‌الملل، مفهومی گسترده‌تر از نسل‌کشی (Genocide) و «جنایت جنگی» (war crime) دارد. جنایت علیه بشریت آن‌گونه که در مادۀ ۷ اساسنامۀ رم تعریف شده، به اعمال مجرمانه‌ای گفته می‌شود که عمداً توسط یک دولت، علیه افراد یا اهداف غیرنظامی، در زمان جنگ یا صلح انجام می‌شود (ورله، ۱۳۸۷، ص۵۹). در مقابل، جنایت جنگی نقض مقررات و قواعد حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی در مخاصمات مسلحانه است. بر اساس مادۀ ۸ اساسنامۀ رم که سند مؤسس دیوان کیفری بین‌المللی است، مصادیق جنایت جنگی شامل کشتار عمدی غیرنظامیان یا اسرای جنگی، شکنجه، گروگان‌گیری، تخریب غیرضروری اموال غیرنظامی، تجاوز جنسی در جنگ، غارت و سایر مواردی است که موجب مسئولیت کیفری برای عاملان ارتکاب کشتار جمعی شامل نسل‌کشی و پاک‌سازی قومی می‌شود (Cassese, 2013, p. 63-66). نسل‌کشی نیز که برای اولین‌بار در سال 1944 از سوی رافائل لیمکین، مورد بررسی قرار گرفت (Lemkin, 1944, p. 79-95)، و مصادیق آن در کنوانسیون 1948 تعریف و به‌عنوان جرم بین‌المللی شناخته شد، به هرگونه اقدام برای نابودی و حذف فیزیکی یک گروه نژادی، قومی، ملی، مذهبی یا ایدئولوژیکی توسط گروه دیگر اطلاق می‌شود (گیدنز و بردسال، ۱۳۹۹، ص۳۷۵). به‌طورکلی، ماهیت خشونت‌آمیز چنین اعمال مجرمانه‌ای در همۀ موارد، نقض شدید حقوق بشر به‌شمار می‌آید (Margaret, 2011). 
در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۲، هیئت دائمی حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد در مورد مناقشۀ اسرائیل در فلسطین گزارشی به مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد که در آن از شورای امنیت خواسته شد به «اشغال دائمی» اسرائیل پایان دهد و از کشورهای عضو سازمان ملل خواست تا مقامات اسرائیلی تحت پیگرد قانونی قرار گیرند. این گزارش «دلایلی منطقی» ارائه کرد مبنی‌بر اینکه اشغال سرزمین‌های فلسطینی «به دلیل دائمی‌ شدن و سیاست‌های الحاق دوفاکتو» بر اساس قوانین بین‌المللی غیرقانونی است.
https: //www. ohchr. org/en/press-releases/2022/10/commission-inquiry-finds-israeli-occupation-unlawful-under-international-law
2ـ1. رویکرد نژادپرستانۀ حاکم بر اندیشه و رفتار رژیم صهیونیستی
مطابق مادۀ ۷ اساسنامۀ رم، نژادپرستی یکی از مصادیق جنایت علیه بشریت محسوب می‌شود. اسرائیل با اعتقاد و التزام عملی به برتری نژادی، مذهبی و فرهنگی قوم یهود، اقدام به اشغال اراضی فلسطینیان مسلمان نموده است. «مقامات رژیم صهیونیستی به شکل نفرت‌آوری، مردم غزه را «حیوان» خوانده و هدف خود را «محو همه چیز» و ایجاد شرایطی شبیه «جهنم» اعلام کرده‌اند» (https: //milan. mfa. ir/files/Milan/Legal%20 Fact %20 Sheet %20 Gaza. pdf). این موضوع به یکی از محورهای کلیدی شکایت آفریقای جنوبی از اسرائیل در دادگاه لاهه تبدیل شد (https: //farsnews. ir/news/14021028000673). 
3ـ1. نقض دائمی حق تعیین سرنوشت و آزادی‌های سیاسی مردم فلسطین
حق تعیین سرنوشت ملت‌ها از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل است که مادۀ ۱ منشور ملل متحد نیز بر آن تأکید دارد (McWhinney, 2007, p. 8). اسرائیل از سال ۱۹۴۸ به‌طور سیستماتیک و مداوم، این حق را از مردم فلسطین سلب کرده و آزادی‌های سیاسی و اجتماعی آنان را محدود ساخته است. بر اساس حقوق بین‌الملل، حاکمیت در اراضی اشغالی فلسطین متعلق به مردم فلسطین بوده و هیچ طرفی نمی‌تواند این حاکمیت را سلب کند. رالف وایلد، پژوهشگر حقوق بین‌الملل، تصریح می‌کند: «با توجه ‌به اینکه مردم فلسطین موافقت نکرده‌اند که تمام یا بخشی از سرزمین‌های اشغال‌شده فلسطینی اسرائیلی باشد، شرط پیش‌فرض قانون خودمختاری این است که باید فوراً از موانع تعیین سرنوشت از جمله اشغال سرزمینی رها شوند» (Wilde, 2021, p. 41). آردی ایمسیس نیز در مجلۀ اروپایی حقوق بین‌الملل استدلال می‌کند که: 
اشغال اسرائیل به‌مرور زمان به‌ دلیل نقض سه هنجار آمرۀ حقوق بین‌الملل غیرقانونی شده است: ممنوعیت تصرف سرزمین از طریق زور، تعهد به احترام به حقوق مردم برای تعیین سرنوشت و تعهد به خودداری از تحمیل رژیم‌های انقیاد، سلطه و استثمار بیگانگان که نسبت به نوع بشر خصمانه هستند (Imseis, 2020, p. 1055-1085). 
4ـ1. اقدامات تروریستی در سایر کشورها
یکی از مصادیق نقض حقوق بشر توسط رژیم صهیونیستی، ارتکاب اقدامات تروریستی در خاک سایر کشورهاست. این رژیم سال‌ها با نقض حریم هوایی لبنان و سوریه، حملات نظامی و تروریستی انجام داده است. به‌عنوان نمونه، در اول آوریل 2024، جنگنده‌های اسرائیلی ساختمان سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در دمشق را هدف قرار داده و شماری از دیپلمات‌ها را به شهادت رساندند. این اقدام علاوه بر نقض حاکمیت دو کشور، ناقض اصل مصونیت اماکن دیپلماتیک است که در عرف بین‌المللی و طبق کنوانسیون‌های 1961 و 1963 وین تضمین شده است. 
5ـ1. تهدید به حملۀ هسته‌ای
اسرائیل بارها کشورهای منطقۀ غرب آسیا را به حملات هسته‌ای تهدید کرده است. پس از عملیات «طوفان الاقصی» نیز، برخی مقامات این رژیم، از جمله «آمیشای الی‌یاهو» وزیر میراث فرهنگی اسرائیل، پیشنهاد استفاده از بمب هسته‌ای علیه مردم غزه را مطرح کردند (https: //www. tasnimnews. com/fa/news/1402/08/14/2983655). بر اساس نظریۀ مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری، تهدید به استفاده از سلاح هسته‌ای نامشروع و مغایر با خواست جامعۀ بین‌الملل است؛ امری که در قطعنامه‌های متعدد مجمع عمومی سازمان ملل متحد مورد تأکید قرار گرفته است. 
6ـ1. هدف قرار دادن گستردۀ غیرنظامیان
بر اساس مادۀ ۸ اساسنامۀ رم، حمله به غیرنظامیان مصداق جنایت جنگی است. رژیم صهیونیستی، به‌ویژه پس از ۷ اکتبر 2023، به‌طور گسترده اقدام به حمله علیه غیرنظامیان ـ از جمله زنان، کودکان، خبرنگاران، کادر درمان، نیروهای حافظ صلح و کارکنان سازمان ملل متحد در مأموریت‌های بشردوستانه ـ کرده است. این اقدامات برابر با قواعد دیوان کیفری بین‌المللی، در زمرۀ جرایم و جنایات جنگی قرار می‌گیرند (رابرتسون، ۱۳۸۳، ص۴۶۱). کمیتۀ بین‌المللی صلیب سرخ نیز در تفسیر قواعد حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی تصریح کرده است: 
افراد ناتوان از جنگ و کسانی ‌که نقش مستقیمی در درگیری‌ها ندارند، از این حق برخوردارند که جان و تمامیت اخلاقی و جسمی آنان محفوظ بماند... نیروهای مسلح از اختیار نامحدود در به‌کارگیری شیوه‌های جنگی که ماهیتاً تلفات غیرضروری یا رنج بیش از حد به‌جای می‌گذارند، برخوردار نیستند... همواره باید میان افراد غیرنظامی و رزمندگان تمایز قائل شد تا به اموال و افراد غیرنظامی آسیبی نرسد، سکنۀ غیرنظامی و افراد عادی نباید هدف حمله قرار گیرند... (ساک و شیایزری، ۱۳۸۳، ص۲۵۲). 
بر همین اساس فرانچسکا آلبانیز نمایندۀ حقوق بشر سازمان ملل در اراضی اشغالی فلسطین، اقدامات اسرائیل علیه مردم غزه را «وحشیگری قرن» توصیف کرده است (https: //farsnews. ir/news/14021008000104). شواهد موجود نیز نشان می‌دهد که «تلفات سنگین غیرنظامیان و نسل‌کشی در جنگ غزه» نه یک پیامد اجتناب‌ناپذیر، بلکه بخشی از راهبرد جنگی اسرائیل است. حتی نشریۀ صهیونیستی اسرائیل هیوم، طرح «پاکسازی قومی» و «کاهش جمعیت غزه» از طریق کشتار و اخراج را به‌عنوان راهبرد «استراتژیک» نتانیاهو معرفی کرده است (https: //farsnews. ir/news/14021002000811). 
7ـ1. بمباران مراکز و زیرساخت‌های غیرنظامی
رژیم صهیونیستی در موارد متعدد، مراکز و زیرساخت‌های غیرنظامی شامل مناطق مسکونی، اردوگاه‌ها، مدارس، بیمارستان‌ها و سایر اماکن غیرنظامی را هدف حملات هوایی قرار داده است. پس از حملات ۷ اکتبر 2023، «فرانچسکا آلبانیز» گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل در فلسطین، در مصاحبه با شبکۀ الجزیره تصریح کرد: «سیستم‌های آب، فاضلاب و بهداشت تقریباً به‌طور کامل در غزه تخریب شده‌اند و تهدیدی فوری و بلندمدت برای نوار غزه به‌شمار می‌روند» (https: //farsnews. ir/Khodabakhsh24/1718756524190279780). مطابق قواعد بین‌المللی، این اقدامات جرم‌انگاری شده‌اند. در اساسنامۀ دیوان کیفری بین‌المللی، حملات عامدانه به اهداف غیرنظامی مصداق جنایت جنگی است (رابرتسون، ۱۳۸۳، ص۴۶۱). بر اساس مادۀ ۸ اساسنامۀ رم و مادۀ ۱۸ کنوانسیون‌های 1949 ژنو، حمله به مدارس، بیمارستان‌ها، بناهای تاریخی، اماکن مذهبی و علمی، و هر مکان فاقد ماهیت نظامی، جنایت جنگی تلقی می‌شود؛ همچنین مادۀ ۱۴ کنوانسیون‌های ژنو بر ایجاد نقاط امن و ممنوعیت حمله به آنها در زمان جنگ تأکید دارد. 
8ـ1. ممانعت از ورود کمک‌های بشردوستانه برای جنگ‌زدگان، آوارگان و سایر غیرنظامیان 
مطابق مادۀ ۲ کنوانسیون منع نسل‌کشی 1948، ایجاد شرایط زندگی نامناسب برای یک گروه با هدف نابودی قوای جسمی آن، مصداق نسل‌کشی است (ساک و شیایرزی، 1383، ص56). قواعد عرفی حقوق بین‌الملل بشردوستانه نیز ممانعت از ارسال اقلام بشردوستانه برای جمعیت غیرنظامی را مصداق جنایت جنگی می‌دانند. پس از عملیات «طوفان الاقصی»، اسرائیل بارها مانع ورود کمک‌های بشردوستانه به جنگ‌زدگان و آوارگان غزه شده است (https: //farsnews. ir/sheidafarhadian/1718180867327113724).
9ـ1. ممانعت از ورود دارو و تجهیزات پزشکی به مراکز درمانی
فرانچسکا آلبانیز اعلام کرده است که نبود دارو در بحران اخیر غزه، موجب قطع عضو بسیاری از کودکان مجروح شده است. رژیم صهیونیستی عمداً از ورود دارو و ملزومات پزشکی به غزه جلوگیری کرده که این اقدام نقض آشکار حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی است (https: //farsnews. ir/news/14021008000104). 
10ـ1. استفاده از آب و غذا به‌عنوان سلاح جنگی
مطابق مادۀ ۵۴ پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ژنو، استفاده از غذا به‌عنوان سلاح ممنوع است. پس از ۷ اکتبر، اسرائیل با قطع آب، برق، گاز، اینترنت، جلوگیری از ورود سوخت، تخریب نانوایی‌ها و اماکن حیاتی، عملاً زندگی غیرنظامیان را هدف قرار داده است. «پدرو آروجو آگودو» گزارشگر ویژۀ سازمان ملل، اقدام اسرائیل در محروم ‌کردن مردم غزه از آب سالم را «نقض فاحش قوانین بین‌المللی» دانسته و استفاده از آب را به‌عنوان سلاح جنگی ارزیابی کرده است (https: //farsnews. ir/news/14020826000527). کمیسیون تحقیقات سازمان ملل نیز اسرائیل را مسئول استفاده از گرسنگی به‌عنوان سلاح علیه فلسطینیان معرفی کرده است (https: //farsnews. ir/sheidafarhadian/1718180867327113724). 
11ـ1. استفاده از سلاح‌های ممنوعه
در جنگ غزه، رژیم صهیونیستی بارها از سلاح‌های ممنوعه مانند بمب‌های فسفری و سلاح‌های شیمیایی استفاده کرده است. مادۀ ۸ اساسنامۀ رم، به‌کارگیری این‌گونه سلاح‌ها را مصداق جنایت جنگی می‌داند. برخی از این سلاح‌ها در ردیف سلاح‌های کشتار جمعی قرار می‌گیرند و از منظر فقهی و حقوقی نیز ممنوع هستند (ر.ک: حکمت‌نیا، 1392، ص53ـ87).
12ـ1. استفاده از زندانیان و اسرا به‌عنوان سپر انسانی
طبق گزارش رسانه‌های غربی، رژیم صهیونیستی بارها از زندانیان، مجروحان و اسیران فلسطینی به‌عنوان سپر انسانی استفاده کرده است (https: //farsnews. ir/amir_hamzeh/1719124458886699257). این اقدام، نقض صریح قواعد اساسی حقوق بشردوستانه و از مصادیق جنایت جنگی است (ساک و شیایرزی، 1383، ص252). 
13ـ1. کوچاندن اجباری افراد از موطن خود
کوچاندن اجباری فلسطینی‌ها سابقه‌ای طولانی در سیاست‌های این رژیم داشته و تا کنون میلیون‌ها نفر از خانه و کاشانه خود آواره شده‌اند (تاکنبرگ، 1381، ص28). 

تصویر 1: جمعیت آوارگان فلسطینی تا سال 2017
پس از عملیات ۷ اکتبر، بمباران مناطق مسکونی شمال غزه و قطع خدمات حیاتی، بسیاری را به کوچ اجباری وادار کرد. در آموزه‌های قرآنی، کوچاندن اجباری ممنوع است (بقره: 84ـ85)، و خداوند بنی‌اسرائیل را به‌ دلیل قتل‌عام و اخراج یکدیگر نکوهش کرده است (زمخشری، 1407ق، ج3، ص213). در حقوق بین‌الملل، مادۀ ۴۹ کنوانسیون چهارم ژنو و مادۀ ۷ اساسنامۀ رم، انتقال اجباری جمعیت را مصداق جنایت علیه بشریت می‌دانند. پروتکل اول الحاقی 1977 نیز این ممنوعیت را تأیید کرده و در بند ۴ مادۀ ۸۵، اخراج یا انتقال سکنه را نقض فاحش کنوانسیون‌های ژنو دانسته است. بند ۵ همین ماده، آن را جنایت جنگی محسوب می‌کند (دورمن و همکاران، 1393، ص86ـ89). 
14ـ1. سرپیچی از قواعد حقوق بین‌الملل و احکام دیوان بین‌المللی دادگستری
تعهد به خودداری از ارتکاب جنایت علیه بشریت، یک اصل قاعدۀ آمره در حقوق بین‌الملل است (Bassiouni, 2011, p. 263). رژیم صهیونیستی از آغاز تأسیس، از اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل متحد ـ به‌ویژه مصوبات شورای امنیت و مجمع عمومی در خصوص حقوق فلسطینیان ـ سر باز زده است. نمونۀ بارز این رویکرد، اقدام «گیلعاد آردان» نمایندۀ رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، در ۱۰ مه 2024، هم‌زمان با موافقت مجمع عمومی با عضویت کامل فلسطین بود که در اقدامی توهین‌آمیز، منشور ملل متحد را پاره و در دستگاه خردکن انداخت!
2. راهبردهای مواجهه با بحران رژیم صهیونیستی
بر اساس یافته‌های این پژوهش، مقابله با جنایات سرکوب‌گرانۀ رژیم صهیونیستی نیازمند طرحی جامع در ابعاد سیاسی، فرهنگی، حقوقی و نظامی است که در سه مرحلۀ راهبردی ذیل قابل اجرا می‌باشد (تصویر 2). 

تصویر 2: راهبردهای مواجهه با اسرائیل
1ـ2. راهبرد تبیین
نخستین گام در مقابله با هر بحران، روشنگری و آشکار ساختن ماهیت و اهداف دشمن، آثار و پیامدهای اقدامات او و تبیین وظایف دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی در مقابله با آن است. هدف اصلی راهبرد تبیین، ایجاد آگاهی عمومی نسبت به مظلومیت فلسطین و ساختار توسعه‌طلب و ضد حقوق‌ بشری اسرائیل است. 
1ـ1ـ2. تبیین ماهیت و اهداف اسرائیل 
قرآن کریم برای روشنگری دربارۀ دشمنان اسلام، از جمله قوم بنی‌اسرائیل، ماهیت دشمنان، میزان دشمنی، ویژگی‌های ذاتی و اهداف آنان را برای مسلمانان معرفی می‌کند: «إِنَّ الْکافِرِینَ کانُوا لَکُمْ عَدُوّاً مُبِیناً» (نساء: 101)؛ کافران برای شما دشمنان آشکاری هستند، «لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذينَ أَشْرَکُوا» (مائده: 82)؛ به‌طور مسلّم، دشمن‌ترین مردم نسبت به مؤمنان را، یهود و مشرکان خواهی یافت. در آیات دیگر از پیمان‌شکنی، تحریف‌گری و خیانتکاری بنی‌اسرائیل سخن به میان آمده (مائده: 13) و قساوت قلب و خونریزی از خصایص آنان شمرده شده است (بقره: 84ـ85). 
امروز نیز باید ماهیت بحران‌زای رژیم صهیونیستی و برنامه‌های توسعه‌طلبانۀ آن، ذیل پروژۀ «نیل تا فرات» برای افکار عمومی جهانی توضیح داده شود. رسانه‌ها نقش کلیدی در ارائۀ تصویر واقعی این رژیم دارند. 
2ـ1ـ2. تبیین وظایف جوامع بشری
ادلۀ متعددی در منابع دینی و حقوقی بر وجوب دفاع از سرزمین، دفاع از مظلوم، نفی سبیل و به‌طورکلی ایستادگی در برابر سلطۀ ظالمان تأکید دارند. تبیین این ادله می‌تواند مهم‌ترین انگیزۀ‌ اسلامی و انسانی برای مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی و حامیان این رژیم، به‌ویژه از سوی کشورهای اسلامی باشد. قرآن کریم با نهی سرپرستی یهود و نصارا از سوی مسلمانان می‌فرماید: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاتَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصارى‌ أَوْلِياءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ» (مائده: 51)؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! يهوديان و مسيحيان را سرپرست و ياور نگيريد؛ (زيرا) بعضى از آنان یارویاور بعض ديگرند و هركس از شما كه آنان را ولى خود قرار دهد، پس قطعاً از آنان است. 
قاعدۀ نفی سلطه، از قواعد مهم فقهی است که بر اساس آن دشمنان اسلام نباید هیچ‌‌گونه تسلطی بر مسلمانان و سرزمین آنها داشته باشند (موسوى‌ بجنوردى، 1377، ج‏1، ص349). امروزه این قاعده به رویة معمول در روابط بین‌الملل نیز تبدیل شده است و بسیاری از دولت‌ها ولو به ‌ظاهر با اتکا به اصل «حق تعیین سرنوشت» از پذیرش سلطه و استثمار سیاسی، اقتصادی و نظامی سایر دولت‌ها خودداری می‌کنند (Cassese, 1995). امروز وظیفۀ همۀ مسلمانان عمل به این اصول و مبانی اسلامی و مواجهه با جنایات اسرائیل است. 
3ـ1ـ2. تبیین نتایج و دستاوردها
یکی از آثار مقاومت در برابر ظلم و جنایات رژیم صهیونیستی چنانچه بر پایة منطق حسابگرانۀ «هزینه ـ فایده» هم مورد بررسی قرار گیرد، سود و دستاورد بیشتر مقاومت در مقایسه با سازش و ترک مقاومت می‌باشد. از نظر قرآن کریم نتیجۀ مقاومت اگر به شهادت هم ختم شود، باز به سود مقاومت‌کننده خواهد بود؛ زیرا خداوند بهای آن را سعادت اخروی و بهشت رضوان معرفی می‌کند: «وَالَّذینَ قُتِلُوا فی‌ سَبیلِ اللهِ فَلَنْ یُضِلَّ أَعْمالَهُمْ * سَیَهْدیهِمْ وَیُصْلِحُ بالَهُمْ * وَیُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ» (محمد: 4ـ6)؛ و کسانى که در راه خدا کشته شده‌اند، خدا هرگز کارهاى نیکشان را تباه و بی‌اثر نخواهد کرد، به زودى آنان را به راه سعادت رهنمون و حالشان را نیکو مى‌کند؛ پس آنان را به بهشتى که در کتاب‌هاى آسمانى برایشان وصف کرده است درمى‌آورد. عبارت «وَالَّذینَ قُتِلُوا فی‌ سَبیلِ اللهِ» ناظر به بخشی از هزینه‌های مقاومت، یعنی شهادت در راه خداست، اما بلافاصله خداوند با عبارت «فَلَنْ یُضِلَّ أَعْمالَهُمْ» بر جبران هزینۀ مقاومت از طریق پاداشی عظیم‌تر به اهل مقاومت بشارت می‌دهد. این در حالی است که از نظر قرآن کریم ترک مقاومت و سازش با دشمن، مسلمانان را متحمل خسارات و هزینه‌های سنگینی می‌کند. خداوند پس از آنکه مسلمانان را از دوستی و سازش با دشمنان اسلام برحذر می‌دارد (ممتحنه: 1)، نتیجۀ سازش با دشمنان را خیانت آنان و تحمل خسارات سنگین‌تر می‌داند: «إِنْ یَثْقَفُوکُمْ یَکُونُوا لَکُمْ أَعْداءً وَیَبْسُطُوا إِلَیْکُمْ أَیْدِیَهُمْ وَأَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ وَوَدُّوا لَوْ تَکْفُرُونَ» (ممتحنه: 2)؛ اگر بر شما دست یابند، با شما دشمنى مى‌کنند؛ هرچند دست دوستى به آنان داده باشید. آنان در این صورت دست و زبانشان را به بدى به‌سوى شما مى‌گشایند و دوست دارند که شما از این رهگذر کافر شوید. در آیۀ بعد خداوند هشدار می‌دهد مبادا به خاطر محبت به فرزندان و خویشاوندان خود با دشمنان سازش کنید؛ زیرا این عمل سودی برای شما نخواهد داشت: «لَنْ تَنْفَعَکُمْ أَرْحامُکُمْ وَلا أَوْلادُکُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ یَفْصِلُ بَیْنَکُمْ وَاللهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصیرٌ» (ممتحنه: 3)؛ هرگز خویشاوندان و فرزندانتان (که به‌ خاطر آنان با مشرکان طرح دوستى افکندید) روز قیامت به شما سودى نمى‌رسانند. آن روز خداوند پیوندها را مى‌بُرد و میان شما و آنان جدایى مى‌افکند، و خدا به آنچه مى‌کنید بیناست. بر این اساس مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به ضرورت مقاومت نظام جمهوری اسلامی در برابر استکبار، تأکید می‌کند کسی نباید در اصل این ضرورت تردید و تصور کند که سازش با امریکا می‌تواند مشکلات نظام سیاسی را کمتر نماید؛ زیرا دولت‌هایی که تسلیم زیاده‌خواهی‌های امریکا شدند، متحمل خسارات بیشتری شده‌اند (بیانات رهبر معظم انقلاب، 13/8/1399)؛ ازاین‌رو ایشان معتقد است مصلحت و منفعت در مقاومت مقابل دشمنان اسلام است؛ زیرا هزینۀ سازش بسیار سنگین‌تر از مقاومت می‌باشد: 
بعضی نسخۀ‌ دیگری را تجویز می‌کنند، می‌گویند تسلیم بشویم تا دشمن علیه ما موذیگری نکند. اینها نمی‌دانند که هزینۀ‌ تسلیم ‌شدن به‌مراتب بیشتر از هزینۀ مقاومت‌ کردن و ایستادگی ‌کردن است. بله، ایستادگی ‌کردن ممکن است هزینه‌ای داشته باشد، اما دستاوردهای بسیار بزرگی دارد که صدها برابر آن هزینه برای ملت‌ها ارزش دارد، اما تسلیم ‌شدن در مقابل دشمن عنود و لجوج و خبیث، جز لگدمال ‌شدن، جز ذلیل شدن، جز بی‌هویت شدن هیچ اثری ندارد. این قانون لایتخلف پروردگار است... خدای متعال برای شما کم نمی‌گذارد در مقابل مجاهدتی که انجام داده‌اید، پاداش این مجاهدت را به‌طور کامل به شما خواهد داد (بیانات رهبر معظم انقلاب، 9/4/1397). 
مطالعۀ تجارب تاریخی نیز نشان می‌دهد که هزینۀ تسلیم بیش از هزینۀ مقاومت بوده است؛ همچنان‌که سازش دولت پهلوی یا برخی دولت‌های عرب در برابر سلطۀ امریکا منفعتی برای آنها نداشته است: 
مقاومت البته هزینه دارد، بدون هزینه نیست، اما هزینۀ‌ تسلیم در مقابل دشمن بیشتر از هزینۀ‌ مقاومت است. وقتی شما در مقابل دشمن تسلیم می‌شوید، باید هزینه بدهید. رژیم پهلوی در مقابل امریکا تسلیم بود، هم نفت می‌داد، هم پول می‌داد، هم باج می‌داد، هم توسری می‌خورد! امروز دولت سعودی هم همین‌جور است؛ هم پول می‌دهد، هم دلار می‌دهد، هم بر طبق خواست امریکا موضع‌گیری می‌کند، هم توهین می‌شنود؛ به او می‌گویند «گاو شیرده»! هزینۀ‌ سازش، هزینۀ تسلیم، هزینۀ‌ عدم مقاومت، از هزینۀ‌ مقاومت به‌مراتب بیشتر است؛ هزینۀ‌ مادی هم دارد، هزینۀ‌ معنوی هم دارد (بیانات رهبر معظم انقلاب، 14/03/1398). 
بنابراین وظیفۀ صاحبان اندیشه و رسانه، تبیین نتایج و آثار مثبت مقاومت و تشویق به ایستادگی در برابر رژیم صهیونیستی است که خداوند به مسلمانان وعدۀ پیروزی و شکست و هزیمت دشمنان را به شرط مقاومت داده است: «یهود و نصارا جز آزارى اندك، هرگز به شما زيانى نخواهند رسانيد و اگر با شما بجنگند، به شما پشت كرده و بگريزند، آنگاه هيچ يارى نشوند» (آل‌عمران: 111). 
راهبرد تبیین را می‌توان با روش‌های مختلف مانند انتشار مطبوعات، برگزاری همایش‌ها و کنفرانس‌های بین‌‌المللی با موضوع تبیین بحران رژیم صهیونیستی و راه‌اندازی نمایشگاه‌هایی با هدف به‌ تصویر کشیدن جنایات این رژیم و... انجام داد. 
2ـ2. راهبرد تجهیز
دومین مرحله برای مواجهه با بحران‌ها، فراهم‌سازی و تقویت قدرت در دو عرصۀ معنوی و مادی است. این دو عرصه در کنار هم موجب تجهیز و تقویت قدرت مسلمانان در برابر رژیم صهیونیستی خواهد شد (تصویر 3). 

تصویر 3: راهبرد تجهیز
1ـ2ـ2. تجهیز به قدرت ایمان
قرآن کریم تجهیز به قدرت ایمان را موجب خنثی ‌شدن توطئه‌های دشمنان می‌داند: «وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً» (آل‌عمران: 120)؛ اگر شما صبر و تقوا پیشه کنید، مکر و عداوت دشمنان آسیبی به شما نرساند. در اندیشۀ اسلامی تقویت ایمان موجب غلبه بر سختی‌ها و افزایش بصیرت و قدرت مقاومت در برابر ستمگران معرفی شده است (اعراف: 201). ایمان موجب توکل و باور به قدرت الهی است و باعث افزایش استقامت می‌شود (فصلت: 30). مهم‌ترین تأثیر نیروی ایمان در عرصۀ مقاومت، استقبال از شهادت است که قدرت مؤثری در برابر دشمنان و پیروزی مسلمانان دارد. «جیمز بیل» مستشرق امریکایی با اشاره به تأثیر ایمان، جهاد و شهادت برای پیروزی در جنگ ۸ سالة قدرت‌های جهانی علیه جمهوری اسلامی ایران می‌نویسد: «نظام اعتقادی اسلام که مفاهیم جهاد و شهادت اساس آن است... اشکال قدرتمندی از شهادت و بی‌باکی را می‌آفریند که برای پیروزی در صحنۀ نبرد حیاتی است» (بیل، 1368، ج2، ص420ـ423). «اندره گلوکمان» فیلسوف فرانسوی نیز در بدو پیروزی انقلاب اسلامی، در مقاله‌ای سقوط شاه توسط مردم باایمان ایران را این‌گونه مورد تحلیل قرار داد: «برخلاف باور عمومی، قدرت برتر از لولة تفنگ بیرون نمی‌آید، بلکه این قدرت به کسی تعلق دارد که برای کشته شدن هراسی نداشته باشد» (هویدا، 1376، ص110). نقش مؤثر این نیرو را در طول دوران مبارزات مردم فلسطین مقابل رژیم صهیونیستی، به‌ویژه در زیر بمباران شدید غزه می‌توان مشاهده کرد. 
2ـ2ـ2. تجهیز به قدرت مادی و نظامی 
مؤثرترین راه برای دفع تجاوز و غلبه بر دشمن، حفظ آمادگی دفاعی و تجهیز نیرو است؛ همچنان‌که قرآن كريم براي مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمنان اسلام، مسلمانان را به آمادگي كامل قوای نظامي و فراهم نمودن تجهیزات جنگی فراخوانده است: «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللهُ يَعْلَمُهُمْ وَما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْ‏ءٍ في‏ سَبيلِ اللهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لا تُظْلَمُون‏» (انفال: 60)؛ [و براى آمادگى مقابله با دشمنان] هرچه مى‌توانيد از نيرو و از مرکب‌های سوارى فراهم كنيد تا دشمن خدا و دشمن خودتان و نيز (دشمنانى) غير از اينان را كه شما آنان را نمى‌شناسيد، ولى خداوند آنها را مى‌شناسد، به‌وسيلة آن بترسانيد، و در راه خدا (و تقويت بنية‌ دفاعى اسلام) هرچه انفاق كنيد، پاداش كامل آن به شما مى‌رسد و به شما ستم نخواهد شد. 
فلسطین، خط مقدم جبهة اسلامی است؛ همچنان‌که رژیم صهیونیستی خط مقدم بلوک غرب در مقابل جهان اسلام است؛ ازاین‌رو قدرت‌های غربی با نگاه راهبردی و بلندمدت رژیم صهیونیستی را در جهان اسلام مجهز کرده‌اند. کشورهای اسلامی نیز علاوه بر تجهیز خود باید خط مقدم جبهة اسلام، یعنی فلسطین را مجهز کنند. نوار غزه در طول سال‌های گذشته به میزان زیادی به انواع قدرت نظامی تجهیز شده است، کرانۀ باختری هم باید در برابر اسرائیل تجهیز شود. 
کثرت جمعیت و انسجام آن نیز از جلوه‌های قدرت مادی است. ظرفیت بالقوه و عظیم امت اسلامی که می‌تواند در قالب اتحاد اسلامی و در مناسبت‌های مختلف شکل بگیرد، مهم‌ترین عامل بازدارنده و تأثیرگذار در محاسبات دشمن صهیونیستی و عامل انگیزه‌بخش در مبارزات مردم فلسطین است. 
3ـ2. راهبرد اقدام
راهبرد اقدام شامل تمام اقدامات عملی و فوری برای حفظ، تقویت و گسترش جبهة مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی است. راهبرد اقدام در عرصه‌های مختلف قابل بررسی است. 
1ـ3ـ2. اتحاد و انسجام امت اسلامی
با توجه ‌به حمایت همه‌جانبۀ قدرت‌های جهانی از رژیم صهیونیستی، امت اسلامی برای مبارزه با این رژیم نیازمند اتحاد و همدلی است. اتحاد از مهم‌ترین شرایط حفظ و تقویت مقاومت مسلمانان در برابر تهدیدات و دسیسه‌های دشمنان است که قرآن از آن با عنوان «بنیان مرصوص» نام برده است (صف: 4). قرآن کریم، دشمنان را به سیلاب ویرانگری تشبیه می‌کند که تنها با سد فولادین می‌توان آنها را مهار کرد. تعبیر به «بنیان مرصوص»، جالب‌ترین تعبیری است که در این مورد وجود دارد؛ زیرا در یک بنا یا سد عظیم، هرکدام از اجزا نقشی ایفا می‌کند، ولی این نقش در صورتی مؤثر واقع می‌شود که هیچ‌گونه فاصله و شکافی در میان آنها نباشد و چنان متحد گردند که گویی یک واحد بیش نیستند (مكارم شيرازي، 1374، ج24، ص66). امروزه نیز آحاد مسلمانان به‌عنوان جزئی از امت اسلامی باید با اتحاد خویش، سد محکمی در برابر اسرائیل ایجاد کنند و کشورهای اسلامی از اختلاف و نزاع پرهیز کنند؛ زیرا نزاع و تفرقه، موجب فرسایش قدرت مسلمانان و تسلط دشمنان بر آنان خواهد شد (انفال: 46)؛ درحالی‌که همدلی انسان‌ها با یکدیگر موجب تقویت قدرت آنها می‌شود. تجربة پس از جنگ غزه نشان داد که خیزش جهانی علیه اسرائیل می‌تواند جبهة مقاومت را در سطحی فراملی تقویت کند. 
2ـ3ـ2. تحریم اقتصادی اسرائیل
اهرم اقتصاد همواره به‌عنوان ابزاری در دست استکبار برای تضعیف و شکست مقاومت نیروهای مبارز به‌کار رفته است (هالستي، 1388، ص280؛ قوام، 1383، ص193). جهان اسلام باید از اهرم اقتصاد برای مقابله با تجاوزات اسرائیل و نجات ملت فلسطین استفاده کند. حملات جبهة مقاومت یمن به کشتی‌های تجاری رژیم صهیونیستی در دریای سرخ بعد از اتفاقات 7 اکتبر 2023، به‌عنوان اقدامی بازدارنده برای توقف جنایت نسل‌کشی مردم غزه از سوی اسرائیل انجام شده است. تحریم کالاهای اسرائیل از سوی کشورهای جهان نیز نوعی دیگر استفاده از اهرم اقتصاد در تضعیف اقتصادی این رژیم به‌شمار می‌آید. با پیوستن مردم کشورهای مختلف به پویش‌های تحریم کالاهای شرکت‌های صهیونیستی یا شرکت‌های حامی رژیم صهیونیستی و امریکایی، آسیب‌های اقتصادی مهمی به این شرکت‌ها در مناطق مختلف جهان وارد شد. در یک نمونه، «کریس کمپچینسکی»، مدیرعامل شرکت امریکایی «مک‌دونالد»، بزرگ‌ترین شرکت فست‌فود زنجیره‌ای جهان و از حامیان اسرائیل اعتراف کرد که این شرکت متحمل خسارتی سنگین شده است (https: //farsnews. ir/world/1704479573000805421). 
3ـ3ـ2. جهاد و قیام علیه ظالمان
در قرآن کریم جهاد با متجاوز برای دفاع از سرزمین و امت اسلامی از وظایف اساسى مسلمانان محسوب مى‌شود (توبه: 5 و 36؛ انفال: 39؛ حج: 39). خداوند با سرزنش كساني كه براي دفاع از مظلومان و نجات آنان از ظلم ستمگران جهاد نمي‌كنند، می‌فرماید: «وَمَا لَكُمْ لاَ تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُها وَاجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ نَصيراً» (نساء: 75)؛ شما را چه شده كه در راه خدا و (در راه نجات) مردان و زنان و كودكان مستضعف نمى‌جنگيد، آنان كه مى‌گويند: پروردگارا! ما را از اين شهرى كه مردمش ستمگرند بيرون بر و از جانب خود رهبر و سرپرستى براى ما قرار ده و از سوى خودت، ياورى براى ما تعيين فرما. بر اساس این آیه، جهاد و مقاومت برای رهایی مستضعفان از چنگ کفار ستمگر واجب شده است (فخر رازی، 1420ق، ج10، ص141؛ قاسمى، 1418ق، ‏ج3، ص224‏). در روایات اسلامی نیز به وجوب دفاع از مظلوم تصریح شده است. رسول خدا می‌فرماید: «مَنْ أَصْبَحَ لاَ يَهْتَمُّ بِأُمُورِ اَلْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ وَمَنْ سَمِعَ رَجُلاً يُنَادِي يَا لَلْمُسْلِمِينَ فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ» (کلینی، 1365، ج2، ص164)؛ هركه صبح كند و به امور مسلمين همت نگمارد، از آنها نيست؛ و هركه بشنود مردى فرياد مي‌زند «مسلمان‌ها به دادم برسید و کمکم کنید» و جوابش نگويد، مسلمان نيست. 
مقابلة مسلمانان با رژیم صهیونیستی در عرف بین‌الملل و بر اساس اصل «دفاع مشروع» و مادۀ ۵۱ منشور سازمان ملل نیز، اقدامی موجه است. مقابله‌به‌مثل قاعده‌ای است که در عرصه‌های مختلف علم فقه مانند باب جهاد و قصاص (ر.ک: مرعشی نجفی، 1415ق، ج۱، ص۱۹؛ جمعی از محققان، 1426ق، ج۱، ص۱۶۴) و علم حقوق دربارة آن بحث شده است (ر.ک: آیتی و شادروان، ۱۳۸۶، ص۶۸ـ۶۷؛ یزدی، 1415ق، ج2، ص۳۲۲؛ اسکندری، 1379، ص15ـ17). بر اساس این قاعده اگر در حق فرد یا افرادی ظلم شده باشد، آنها در دفاع از خود به مقداری که ظلم شده، حق انتقام از ظالم را دارند (ر.ک: خوئی، 1418ق، ج۳۱، ص۱۰۱). دلایل اعتبار این قاعده را می‌توان از آیات و روایات نیز برداشت کرد (بقره: 190 و 194؛ شوری: 40؛ نحل: 126؛ ر.ک: عاملی، 1430ق، ص۳۳؛ آیتی و شادروان، ۱۳۸۶، ص۷۰). اقدام امت اسلامی به جهاد علیه دشمن صهیونیستی و حامیان آن و نیز اقدام به مقابله‌به‌مثل در برابر حملات این رژیم از مهم‌ترین عوامل بازدارنده در ارتکاب جنایات اسرائیل خواهد بود. 
4ـ3ـ2. مداخلۀ بشردوستانۀ دولت‌ها برای جلوگیری از جنایات اسرائیل
طبق مادۀ ۱ مشترک کنوانسیون‌های ژنو، دولت‌ها تعهد دارند حقوق بین‌الملل بشردوستانه را رعایت و از نقض آن جلوگیری کنند؛ بنابراین مداخلۀ بشردوستانه برای جلوگیری از جنایات اسرائیل وظیفۀ همۀ دولت‌هاست. در سال ۱۹۴۹ پس از تعریف مفهوم حقوقی جنایات جنگی در کنوانسیون‌های ژنو، تصریح گردید که دولت‌ها می‌توانند در خصوص مرتکبان جنایات جنگی، به صلاحیت قضایی جهانی استناد کرده و آنها را در کشور خود محاکمه کنند، حتی اگر جنایت جنگی در خاک کشور آنها رخ نداده باشد (Cassese, 2013, p 63–66). «فرانچسکا آلبانیز» نمایندۀ حقوق بشری سازمان ملل در اراضی اشغالی فلسطین پس از حملات گستردۀ اسرائیل به غیرنظامیان، بی‌تفاوتی غرب در برابر جنایات اسرائیل را به معنی همراهی با اقدامات جنایت‌کارانة این رژیم دانست (https: //farsnews. ir/news/14021008000104). مداخلۀ بشردوستانة دولت‌ها برای جلوگیری از جنایات اسرائیل، به‌ویژه از سوی دولت‌های اسلامی دارای اهمیت بیشتری است؛ به‌طوری‌که امام خمینی مسئولیت حاکمان اسلامی در این‌باره را بيشتر از همۀ طبقات می‌داند (خمینی، 1379، ج‏2، ص30). 
5ـ3ـ2. اقدامات بازدارندۀ سازمان‌های بین‌المللی برای توقف جنایات اسرائیل
مقابله با مرتکبان به جنایات جنگی، از وظایف اصلی نهادها و سازمان‌های بین‌المللی نیز است که باید به آن عمل کنند. قانون، صلاحیت دیوان بین‌المللی کیفری را در 4 مورد تعیین کرده است: 1. جنایات جنگی؛ 2. نسل‌کشی؛ 3. تجاوز؛ 4. جنایت علیه بشریت. اسرائیل بر اساس مستندات این پژوهش و تصریح سازمان ملل تا کنون بارها مرتکب هر چهار جنایات فوق شده و درعین‌حال هیچ‌گاه خود را متعهد به رعایت مفاد قوانین حقوقی بین‌المللی و قطعنامه‌های صادره ندانسته است. در این شرایط شورای امنیت سازمان ملل برای وادار کردن رژیم صهیونیستی به پذیرش قطعنامه‌ها، باید از حق قانونی خود که در فصل هفتم منشور ملل متحد بر آن تصریح شده است، استفاده کند. 
6ـ3ـ2. مخالفت با دولت‌های حامی رژیم صهیونیستی
حمایت‌های همه‌جانبۀ قدرت‌های غربی از رژیم صهیونیستی مشوق استمرار جنایت‌های این رژیم بوده است. کمک‌های غیرمتعارف امریکا به اسرائیل (درخشه و کوهکن، 1388، ص93) و حمایت‌های دیپلماتیک گستردۀ قدرت‌های غربی از این رژیم (ر.ک: مرشایمر و والت، 1386، ص76ـ85)، در شرایطی انجام می‌شود که بسیاری از حاکمان کشورهای اسلامی هم گاهی با این سیاست امریکا و غرب همراهی نموده‌اند؛ درحالی‌که اگر دولت‌های اسلامی به‌صورت متحد علیه اسرائیل و حامیانش قیام کنند، هزینۀ حمایت غرب از اسرائیل افزایش خواهد یافت. به اقتضای نظریۀ گزینش عقلانی (Rational choice theory) چنانچه هزینه‌ها و زیان‌های امریکا به دلیل حمایت از اسرائیل بیش از سود آن باشد، دولت امریکا ناگزیر به تجدیدنظر در سیاست‌های حمایتی خود خواهد بود؛ زیرا بر اساس این نظریه و سایر رویکرد‌های رئالیستی، سطح روابط بین‌الملل متأثر از کشمکش قدرت است؛ بنابراین کنشگران به‌مثابۀ موجوداتی هدفمند و عقلانی در انتخاب خود، رجحان‌ها و فرایند سلسله‌مراتبی را رعایت می‌کنند (ریتزر، 1390، ص247). در این‌ صورت با افزایش هزینه‌های حمایت از رژیم صهیونیستی، این حمایت‌ها غیرعقلانی تلقی شده و تداوم حمایت را با مشکل مواجه خواهد ساخت. شکایت از برخی دولت‌های حامی رژیم صهیونیستی به مجامع بین‌المللی بعد از بحران 7 اکتبر 2023 در غزه، نمونه‌ای از افزایش هزینه‌های تحمیل‌شده بر حامیان اسرائیل و ارسال‌کنندگان تسلیحات نظامی برای این رژیم است. 
7ـ3ـ2. تلاش جمعی برای اصلاح ساختار قدرت در نظام بین‌الملل
يكي از مهم‌ترین کارکردهای نظام بین‌الملل، حمایت از حقوق بشر و تأمین آن است، اما ساختار کنونی قدرت در نظام بین‌الملل که به‌صورت ناعادلانه با محوریت قدرت‌های استکباری تنظیم شده، تحقق این مهم را با مشکل مواجه می‌سازد. ارزیابی اقدام‌های اسرائیل در جنگ علیه غزه نشان می‌دهد که تل‌آویو با حمایت امریکا و استفاده از حق وتوی این کشور، بدون هراس از پیامدهای احتمالی به نقض آشکار احکام دیوان بین‌المللی دادگستری ادامه می‌دهد. این وضعیت گاه مورد اعتراض مسئولان سازمان ملل نیز قرار گرفته است. آقای کوفی عنان دبیرکل‌ وقت سازمان‌ ملل‌ متحد (۱۹۹۷ـ۲۰۰۶) با اشاره به شرایط تأسف‌آور مسئلۀ فلسطین، به مشکلات سازمان ملل برای مقابله با این شرایط به دلیل وجود حق وتو‌ تأکید کرد (دیدار آقای کوفی‌عنان‌ دبیرکل‌ وقت سازمان‌ ملل‌ متحد با رهبر معظم انقلاب، 6/11/1380)؛ ازاین‌رو مقام معظم رهبری یکی از اولویت‌های امروز روابط بین‌الملل را از بین ‌بردن حق وتوی قدرت‌های جهانی (بیانات رهبر معظم انقلاب، 14/6/1365) و یا ایجاد تعادل امتیازات میان کشورها، نهادها و سازمان‌های بین‌المللی قرار داده است (بیانات رهبر معظم انقلاب، 18/9/1376). 
8ـ3ـ2. اقدام عملی برای خاتمه دادن به اشغال سرزمین فلسطین
بر اساس قواعد حقوق بین‌الملل، تداوم اشغال یک سرزمین و طولانی ‌شدن آن، اشغال را قانونی و دائمی نمی‌سازد؛ ازاین‌رو تداوم اشغالگری از سوی اسرائیل همچنان غیرقانونی است و باید به آن پایان داد (https: //www. ohchr. org/en/press - releases/2022/10/commission-inquiry-finds-israeli-occupation-unlawful-under-international-law). به‌ گفتۀ آزارووا: «ازآنجایی‌که اشغالگری در سرزمین فلسطین تهدیدی برای جمعیت غیرنظامی بومی این سرزمین است، وظیفۀ اصلی حقوق بین‌الملل حذف این وضعیت غیرقانونی از طریق بازگرداندن سرزمین اشغالی به وضع موجود قبل از آن است» (Azarova, 2019, p. 136). ایمسیس نیز معتقد است: «اگر اشغال یک اقدام نادرست بین‌المللی باشد، پایان ‌دادن فوری به این اشتباه ـ به‌جای انتظار برای یک مصالحه از طریق مذاکره ـ راه‌حل درستی بر اساس قوانین بین‌المللی در مورد مسئولیت دولت خواهد بود» (Imseis, 2020, p. 1085). به عقیدۀ وی، انجام مذاکرات درحالی‌که اشغال غیرقانونی ادامه می‌یابد، «می‌تواند توسط طرف قدرتمندتر برای تحکیم اقدامات غیرقانونی خود تحت پوشش مشروعیت ارائه‌شده توسط سازمان ملل مورد سوءاستفاده قرار گیرد» (Imseis, 2020, p. 1068). بنابراین در شرایط موجود طبق قواعد حقوق بین‌الملل دولت‌ها متعهد به عدم شناسایی وضعیت ناشی از اشغال هستند. 
نتیجه‌گیری و یافته‌های پژوهش
بر پایۀ مدارک و شواهد ارائه‌شده در این تحقیق، هدف قرار دادن غیرنظامیان، اموال و اماکن غیرنظامی، واحدهای امدادرسانی و سایر اقدامات مجرمانه توسط رژیم صهیونیستی در سرزمین‌های اشغالی، به‌وضوح در زمرۀ مصادیق جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت مندرج در اساسنامۀ رم مصوب ۱۹۹۸ قرار می‌گیرد. این اقدامات همچنین مشمول جنایات جنگی پیش‌بینی‌شده در مواد کنوانسیون‌های چهارگانۀ ژنو (۱۹۴۹) هستند. بر اساس گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد (۱۹۹۳)، کنوانسیون‌های چهارگانۀ ژنو وارد بدنة حقوق بین‌الملل عرفی شده‌اند و بنابراین حتی کشورهایی که این کنوانسیون‌ها را امضا نکرده‌اند نیز در زمان مخاصمۀ مسلحانه، مشمول و ملزم به رعایت مفاد آن هستند؛ ازاین‌رو امکان پیگیری جرایم ارتکابی رژیم صهیونیستی در مراجع قضایی بین‌المللی وجود دارد. در عرف سیاسی روابط بین‌الملل، و بر اساس اساسنامۀ سازمان ملل متحد و مقررات شورای امنیت، رژیم صهیونیستی به ‌دلیل نقض گستردۀ قوانین بین‌المللی و حقوق بشر ـ از جمله حمله به غیرنظامیان، تخریب اماکن غیرنظامی و دیپلماتیک، ترور مسئولان سیاسی در کشورهای ثالث، و عدم پایبندی به قطعنامه‌های سازمان ملل و مفاد کنوانسیون‌های جهانی ـ به‌عنوان یک «رژیم یاغی» شناخته می‌شود که باید تحت کنترل واحدهای سیاسی بین‌المللی قرار گیرد. تداوم این اقدامات، صلح و امنیت پایدار جهانی را به ‌شدت تهدید کرده است؛ بنابراین اعمال تنبیه مؤثر علیه یک رژیم یاغی، می‌تواند نقش مهمی در تقویت صلح و ثبات بین‌المللی ایفا کند.